خرید اینترنتی بلیط هواپیما, تور مسافرتی, رزرو هتل

رزرو هتل کیش،رزرو هتل شیراز،رزرو هتل اصفهان،رزرو هتل دبی

خرید اینترنتی بلیط هواپیما, تور مسافرتی, رزرو هتل

رزرو هتل کیش،رزرو هتل شیراز،رزرو هتل اصفهان،رزرو هتل دبی

جدید-— (349)- پژوهش

دوشنبه, ۱۰ مهر ۱۳۹۶، ۰۸:۲۷ ب.ظ


2-نفوذ-تراوش 3-استخراج گرم‌ومداوم 4-استخراج با حلال تحت فشار 5-استخراج با حلال و امواج فراصوت 6-استخراج با سیال فوق‌بحرانی 7-فرایند فیتونیک 8-استخراج جریان مخالف ازآنجایی که در این پژوهش از روش استخراج گرم ‌و مداوم (سوکسله) استفاده شده است؛ به توضیح آن می‌پردازیم. 1-2-1-1- استخراج گرم ‌و مداوم (سوکسله)این روش در استخراج متابولیت‌های گیاهی به علت …


ارشددانلود- — (349)- \\\\\\\\\\\\\\\"(سایت مرجع پایان نامه )\\\\\\\\\\\\\\\"

2-نفوذ-تراوش 3-استخراج گرم‌ومداوم 4-استخراج با حلال تحت فشار 5-استخراج با حلال و امواج فراصوت 6-استخراج با سیال فوق‌بحرانی 7-فرایند فیتونیک 8-استخراج جریان مخالف ازآنجایی که در این پژوهش از روش استخراج گرم ‌و مداوم (سوکسله) استفاده شده است؛ به توضیح آن می‌پردازیم. 1-2-1-1- استخراج گرم ‌و مداوم (سوکسله)این روش در استخراج متابولیت‌های گیاهی به علت راحتی آن به طور گسترده استفاده می‌شود و در استخراج مقیاس‌های کوچک و بزرگ کاربرد دارد. پودر گیاهی در یک بسته سلولزی (کارتوش) در محفظه استخراج قرار می‌گیرد که بر روی فلاسک جمع‌آوری کننده حلال حاوی متابولیت واقع می‌شود و خنک‌کننده در بالای کارتوش قرارداده می‌شود. و حلال مناسبی به فلاسک افزوده و حرارت زیر آن تنظیم می‌شود. وقتی که سطح معینی از حلال در تیمبل جمع می‌شود؛ حلال به سمت محفظه پایین فلاسک مکیده می‌شود (شکل1-4). مزیت عمده این روش، مداوم بودن فرایند استخراج است. ازآن‌جایی‌که حلال حاوی متابولیت به داخل فلاسک تخلیه می‌شود؛ حلال تازه بازتولیدی ناشی از مبرد، فرایند استخراج از مواد در کارتوش را به طور پیوسته ادامه می‌دهد. 9975851426210این روش در مقیاس با خیساندن و پرکولاسیون به زمان و حلال مصرفی کمتری نیاز دارد. عیب عمده استخراج سوکسله این است که عصاره به طور مستقیم در نقطه جوش حلال حرارت می‌بیند که در این حالت امکان آسیب به ترکیبات حساس به گرما وجود دارد و ممکن است؛ شروعی برای تشکیل متابولیت‌های مصنوعی باشد [19]. شکل1-4 : دستگاه سوکسله 1-2-2- استخراج اسانس‌های طبیعی مواد معطر موجود در گیاهان که بیشترین قسمت آن را اسانس‌ تشکیل می‌دهد، مخلوطی از ترکیبات متنوع است که جداسازی و شناسایی این مواد تلفیقی ازسه عنصر: هنر، شیمی و روش‌های تجزیه دستگاهی است. امروزه برای جداسازی ترکیبات اسانس‌های طبیعی از روش‌های مختلفی استفاده می‌گردد که بر حسب عواملی نظیر نوع گیاه، محل قرارگیری اسانس در اندام‌های گیاهی، نوع مواد و ترکیبات تشکیل دهنده و سرانجام درجه خلوص مواد نهایی روش مناسب انتخاب می‌شود [15]. در اینجا، به روش‌های متنوع اسانس‌گیری اشاره می‌شود [17،16 و 20]. روش‌های تقطیر: تقطیر با آب، تقطیر با آب‌وبخارآب، تقطیر با بخارمستقیم، تقطیر با امواج میکرو ویو، تقطیرواستخراج‌همزمان روش‌های فشاری: فشاری‌اسفنجی، فشاری‌با پیاله‌مخصوص، فشاری‌ماشینی (اسفوماتریسی، پلاتریسی و فرایند براون) روش‌های استخراج ‌با حلال: خواباندن در میان چربی، خیساندن، سیال‌فوق‌بحرانی روش‌های استخراج ‌با امواج ‌فراصوت، استخراج با امواج‌میکرو ویو (MHG، SFME) روش‌های نمونه‌برداری و استخراج در مقیاس میکرو (SPME، DHS، SHS، VHS، SBSE) ازآنجایی که برای استخراج ترکیبات فرار در این پژوهش از روش SDE استفاده شده است؛ به توضیح آن می‌پردازیم. 1-2-2-1- تقطیر همزمان با استخراج حلال آلی (SDE)یکی از روش‌های خاص برای جدا سازی مواد فرار از گیاهان، موادغذایی و دیگر تولیدات کشاورزی روش تقطیر با بخار و حلال است . دراین روش استخراج به طور مکرر با آب وحلال آلی دنبال می گردد. این روش (دو گردش به طور همزمان) توسط نیکرسون و لیکنز (1964) طراحی ومورد تأیید قرار گرفته است (شکل1-5). مزیت این روش به غلظت خیلی از ترکیب های کم در حد ppb در مایعات بوده است که با یک گردش دریک ساعت صورت گرفت و البته دراین آزمایش مقدار خیلی کمی از حلال به کاربرده شد. ویلیامز (1969) روش تجزیه مشابهی را با دستگاه پیچیده تری طراحی و ساخته است . دراین روش برای سرد کردن بخارسطح مبرد بیشتر از دیگر روش‌ها با بخار درتماس است البته حلال استخراجی در مرحله بعد جدا می گردد . ماده در روش استخراج وتقطیر به طور همزمان در مرحله مایع تغلیظ شده و دائماً به بالن‌های مربوطه‌شان که بین قسمت مشترک تشکیل دو مرحله در لوله جداکننده (مرکز لوله پایین مبرد) وکمی پایین‌تراز قسمت زیر مبرد ودرآخر بازو که حلال برگشت می شود؛ استخراج می گردد [4]. امروزه با توسعه روش‌ها علاوه بر SDE در فشار اتمسفر، روش‌های دیگری مثل SDE در مقیاس‌میکرو، SDEدر مقیاس تهیه‌ای و SDE در فشار کاهش‌یافته یا خلأ به کار گرفته شده است. از مزایای استخراج ‌و تقطیر همزمان؛ تک‌مرحله‌ای بودن، سرعت عمل، حجم حلال مصرفی کم به‌خاطر بازیافت مداوم و اسانس‌های عاری از ترکیبات غیرفرار مثل کلروفیل است و در روش SDEبا مقیاس ‌میکرو ضمن مصرف حلال کم، نیازی به غلیظ‌سازی عصاره نیست که باعث کاهش هدررفت ترکیبات فرار می‌شود [17،21 و 22]. شکل1-5: دستگاه تقطیر و استخراج همزمان 1-3- ترکیب‌های ضد اکسیدان ضد اکسیدان‌ها موادی هستند که در غلظت کم و با سازوکاری ویژه از عمل اکسایش جلوگیری می کنند ویا باعث کاهش ویا به تأخیر افتادن آن می شوند [23] . سال‌های سال است که به منظور جلوگیری از تخریب مواد غذایی که به دلیل اکسایش چربی‌های غیراشباع و سایر عوامل روی می‌دهد، ضد ‌اکسیدان‌ها را به فراورده‌های غذایی می‌افزایند. به هر حال بسیاری از ضد ‌اکسیدان‌های مصنوعی که طی 50 سال اخیر مورد استفاده بوده‌اند، برای مصرف‌کنندگان امروزی که به دنبال مواد غذایی هرچه طبیعی‌تر می‌گردند، دیگر قابل‌قبول نیستند. این امر باعث جستجو برای یافتن ضد ‌اکسیدان‌های طبیعی شد که جزء اصلی سازنده‌شان مواد فنلی می‌باشد [5]. ویژگی‌های اکسیدکنندگی اکسیژن نقش حیاتی در اعمال بیولوژیکی متفاوت مثل استفاده از غذا، انتقال الکترون برای تولید ATPدارد، در حالی که اکسیژن برای حیات ضروری است، همچنین می‌تواند باعث اکسید کردن مواد درون سلول شود و نقش تخریب کننده داشته باشد. اکسیژن می‌تواند به اشکال بسیار فعال مثل رادیکال‌های سوپراکسید، رادیکال‌های هیدروکسیل و هیدروژن پراکسید تبدیل شود و به این صورت می‌تواند به DNA آسیب برساند، یا اینکه آنزیم‌های ضروری و پروتئین‌های ساختاری را تخریب کند. همچنین می‌تواند واکنش‌های زنجیره‌ای از کنترل خارج شده مثل واکنش‌های اکسایش خود به خودی و پراکسیداسیون را برانگیزد. 902335-1908175- 00- پلی فنل‌ها انواعی از ضد ‌اکسیدان‌ها هستند که در جلوگیری از بسیاری بیماری‌ها از جمله سرطان نقش دارند، این ترکیبات بسیار متنوع هستند واثرات متفاوتی دارند. ترکیبات فنلی شامل ویتامین‌ها، رنگدانه‌ها و فلاونوئیدها، ویژگی‌های ضدجهشی ودر نتیجه ضد سرطانی و همچنین فعالیت کاهش قند خون را برعهده دارند [24]. 1-3-1- روش های سنجش فعالیت ضد ‌اکسیدانی این روش‌ها بر دو اصل استوار است که عبارتند از: الف) روش هایی که مبنای آن‌ها انتقال اتم هیدروژن است . این سنجش‌ها براساس توانایی ماده ضد اکسیدان برای رقابت با ماده شیمیایی مستعد اکسایش (جز مورد عمل) درانتقال اتم هیدروژن به رادیکال های آزاد ارزیابی می شود . دراین روش اغلب از یک تولید کننده رادیکال که رادیکال های پایدار با طول عمر کوتاه تولید می‌کند؛ استفاده می شود همچنین علاوه بر ضد اکسیدان، مولکول قابل اکسایش نیز استفاده می‌شود . ضد اکسیدان های اضافه شده با جز مورد عمل برای گرفتن رادیکال آزاد رقابت می‌کنند. از آن جایی که در بررسی ظرفیت ضد اکسیدانی عصاره از آزمایش مهار اکسایش لینولئیک اسید استفاده شد [25] . دراین جا به شرح این روش پرداخته می شود. 1-3-1-1- آزمون بی‌رنگ شدن بتا کاروتن در حضور لینولئیک اسیددراین روش لینولئیک اسید در محیط آبی اشباع از اکسیژن مولکولی (O2) اکسید شده وبه رادیکال آزاد مربوطه LOO. تبدیل می شود. این رادیکال آزاد در مرحله بعد با جذب هیدروژن اتمی (H· ) ازبتاکاروتن موجب اکسید شدن آن و زایل شدن رنگ زرد نارنجی ناشی ازآن می شود . وجود ماده ضد اکسیدان در محیط می تواند با بتاکاروتن در دادن هیدروژن اتمی رقابت نموده واز زایل شدن رنگ جلوگیری نماید . این آزمایش نمونه ای از سنجش به روش انتقال اتم هیدروژن است ودرآن میزان زوال رنگ بتا کاروتن با سنجش میزان جذب نور آن در طول موج 470 نانومتر معین می شود [26و27] . ب) روش‌هایی که مبنای آن‌ها انتقال الکترون است. 1-3-1-2- سنجش مقدار تام فنل با FCR این روش ابتدا برای پروتئین‌ها به کار رفت واساس آن تمایل به باقی مانده تیروزین است (آمینو اسید تیروزین دارای یک گروه فنلی است.) چند سال بعد سینگلتون وهمکارانش این روش را برای آنالیز مقدار تام فنل در شراب به کار بردند و به تدریج این روش کاربرد زیادی پیدا کرد. معرف فولین سیوکالتیو از جوشیدن مخلوط سدیم تنگستات (Na2WO4.2H2O) ، سدیم مولیبدات (Na2MnO4.2H2O)، اسید کلریدریک غلیظ و اسید فسفریک 85% به همراه افزودن آب تهیه می شود و سپس لیتیم سولفات (li2SO4.4H2O) به مخلوط اضافه می شود تا مخلوط زردرنگ که همان معرف است؛ تهیه شود. وجود احیا کننده در محیط باعث ایجاد رنگ سبز رنگ و اضافه کردن اکسید کننده مثل برومین رنگ زرد را حفظ می کند . طبیعت شیمیایی دقیق واکنشگر FC ناشناخته است . عقیده بر این است که حاوی هتروپلی فسفو تنگستات است. در اثر واکنش های برگشت پذیر کاهش، گونه‌های آبی رنگی به وجود می آید که احتمال می رود به دلیل تشکیل 4- (PMoW11O40 ] [ باشد. دراین روش اعتقاد براین است که مولیبدینیوم به آسانی در مخلوط احیا می شود و واکنش انتقال الکترون بین احیا کننده و مولیبدینیوم اتفاق می‌افتد. Mo (VI)yellow+e Mo (V)green معرف فولین- سیوکالتیو یک معرف غیر اختصاصی است و خیلی از ترکیب های غیرفنلی را هم احیا می کند که از معایب آن به شمار می رود. برای شناسایی ترکیب های فنلی محیط را با محلول سدیم کربنات تا PH حدود 10 قلیایی می‌کنند؛ در ضمن واکنش پروتون فنلی تبدیل به آنیون فنلات می شود که این آنیون قادر است معرف فولین – سیو کالتیو را احیا کند وآن را به رنگ سبز درآورد. سپس به روش رنگ سنجی مقدار تام فنل سنجیده می شود. ترکیبات آبی رنگی که بین فنلات و واکنشگر FC تشکیل می شود؛ مستقل از ساختار ترکیب های فنلی است وکمپلکس بین ترکیب های فنلی وفلز مرکزی تشکیل می شود [29-28]. 1-3-1-3- سنجش ظرفیت به دام انداختن رادیکال DPPH روش ساده، سریع و ارزان برای اندازه‌گیری فعالیت ضد ‌اکسیدانی که شامل استفاده از رادیکال 2، 2-دی‌فنیل -1-پیکریل‌هیدازیل (DPPH) است. این رادیکال آزاد وپایدار است که می تواند یک الکترون و یا رادیکال هیدروژن قبول کند وبه یک مولکول خنثی و پایدار تبدیل شود . این ماده به دلیل دارا بودن الکترون منفرد دارای جذب قوی در طول موج 517 نانومتر می باشد که دراین مرحله، محلول متانولی آن بنفش رنگ است . در حضور ضد ‌اکسیدان با استفاده از این تغییر جذب می توان توانایی مولکول های مختلف را به عنوان مهار کننده رادیکال آزاد سنجید؛ درواقع میزان تغییر در جذب هرنمونه به قدرت و توانایی جاذب رادیکال بستگی دارد . احیا شدن DPPH و کاهش جذب در طول موج 517 نانومتر در دمای اتاق و پس از گذشت 5 دقیقه از شروع واکنش صورت می گیرد . مزیت کاربرد DPPH این است که در زمان کوتاهی می توان تعداد زیادی نمونه را اندازه گیری نمود و همچنین از حساسیت کافی برخوردار است. نمودار صفحهی بعد احیا شدن DPPH را با یک نمونه ضد اکسیدان نشان می‌دهد: نمودار 1-1 : نمودار جذب- طول‌موج برای DPPH در حضور ضد اکسیدان جذب رادیکال DPPH در طول موج 517 نانومتر از قانون بیر- لامبرت تبعیت می کند و کاهش میزان جذب آن با میزان ماده ضد اکسیدان رابطه خطی دارد. به عبارتی در ازای افزایش هرچه بیشتر ماده ضد اکسیدانی، DPPH بیشتری مصرف می شود و رنگ آن از بنفش به زرد می گراید. غلظتی از ضد اکسیدان که باعث کاهش 50% از غلظت DPPH ابتدایی می‌شود با IC50 تعریف می شود . میزان IC50 وخاصیت ضد اکسیدانی با یکدیگر نسبت عکس دارند؛ به صورتی که هرچه میزان IC50 کمتر باشد خاصیت ضد اکسیدانی نمونه بیشتر است . این روش نقاط ضعفی هم دارد . گزارش‌ها نشان می دهد که واکنش DPPH با اوژنول برگشت پذیر است بنابراین برای نمونه های حاوی اوژنول ودیگر فنل‌ها با ساختاری مشابه با اوژنول ظرفیت ضد اکسیدانی را پایین‌تر از آنچه هست؛ نشان می دهد [27 ،30 و 31]. 1-4- کروماتوگرافی‌گازیاز متداول ترین روش ها برای آنالیز ترکیبات فرار گیاهی، استفاده از کروماتوگرافی گازی (GC) است. در این کروماتوگرافی‌ نمونه تبخیر و به سر ستون کروماتوگرافی ترزیق می‌شود. شویش با جریانی از فاز متحرک گازی بی‌اثر انجام می‌شود. برعکس اکثر انواع دیگر کروماتوگرافی، فاز متحرک با مولکول‌های آنالیت برهم‌کنش ندارد و فقط به عنوان وسیله‌ای برای گذار مولکول‌ها از داخل ستون عمل می‌کند. کروماتوگرافی گاز- مایع کاربرد گسترده‌ای در تمام رشته‌های علوم دارد و معمولاً با نام مختصر کروماتوگرافی گازی نامیده می‌شود. این کروماتوگرافی بر پایه تقسیم آنالیت بین یک فاز متحرک گازی و یک فاز تثبیت شده بر سطح یک جامد بی‌اثر بنا شده است. 1-4-1- اجزای اصلی دستگاه کروماتوگرافی گازی1-4-1-1- مخزن گاز حاملگازهای حامل که باید از نظر شیمیایی بی‌اثر باشند، عبارتند از هلیم، نیتروژن، و هیدروژن. انتخاب گاز معمولاً با توجه به آشکارساز به کار رفته انجام می‌شود. به همراه مخزن گاز، شیرهای تنظیم فشار، اندازه‌نماها و‌جریان‌سنج‌‌ها در دسترس قرار می‌گیرند. 1-4-1-2- سیستم تزریق نمونهکارایی ستون به این نیاز دارد که اندازه نمونه مناسب باشد و به صورت توپی از بخار وارد شود؛ تزریق آهسته مقدار زیاد نمونه سبب پهن شدن نوار و کاهش تفکیک می‌شود. متداول‌ترین روش تزریق نمونه، استفاده از یک ریزسرنگ برای تزریق نمونه‌های مایع یا گازی از طریق یک درپوش غشایی خودبند یا دیافراگم لاستیکی سیلیکونی به درون دریچه تبخیرکننده آنی نمونه است که در سر ستون قرار دارد. 1-4-1-3- ستون ‌وآون‌ستوندر کروماتوگرافی گاز-مایع دو نوع ستون داریم؛ لوله‌پرشده و لوله‌باز یا مویین. طول ستون‌های کروماتوگرافی از کمتر از 2 متر تا50 متر یا بیشتر تغییر می‌کند. ستون‌ها از فولاد زنگ‌نزن، شیشه، سیلیس ‌جوش‌نخورده یا تفلون ساخته می‌شوند. برای جا دادن ستون‌ها در داخل آون‌های دماپای، معمولاً به شکل حلقه‌های با قطر 10تا30 سانتی‌متر ساخته می‌شوند. دمای ستون متغیری مهم است که باید تا چند دهم درجه برای انجام کارهای دقیق کنترل شود و بنابراین ستون معمولاً در یک آون دماپا جا داده می‌شود. بهترین دما برای ستون به نقطه جوش نمونه و درجه جداسازی مورد نیاز بستگی دارد.تقریباً دمای معادل یا کمی بالاتر از متوسط نقطه جوش نمونه، به یک زمان شویش مناسب منجر می‌شود. برای نمونه‌های با گستره وسیع نقطه جوش، برنامه‌ریزی دما به کار گرفته می‌شود که در آن دمای ستون به طور پیوسته و یا مرحله‌ای افزایش می‌یابد، همچنان‌که جداسازی انجام می‌شود. 1-4-1-4- سامانه آشکارساز طی توسعه کروماتوگرافی گازی، آشکارسازهای زیادی مورد بررسی قرار گرفته است؛ آشکارسازها نه تنها برای آشکارسازی حضور آنالیت‌ها در انتهای ستون به کار می‌روند بلکه همچنین اطلاعاتی در رابطه با تعیین هویت آنها در اختیار می‌گذارند. آشکارساز یونش شعله (FID) از متداول‌ترین آشکارسازهای مورد استفاده که عموماً برای کروماتوگرافی گازی اعمال‌پذیر است. سیال خروجی از ستون با هیدروژن مخلوط و سپس به طور الکتریکی مشتعل می‌شود. اکثر ترکیبات آلی، موقعی که در دمای شعله هیدروژن/هوا تفکافت شوند، یون‌ها و الکترون‌هایی تولید می‌کنند که الکتریسیته را از درون شعله هدایت می‌کنند. پتانسیلی چند صد ولتی در عرض نوک مشعل و الکترود جمع کننده در بالای شعله اعمال می‌شود. سپس جریان الکتریکی حاصل برای اندازه‌گیری به تقویت‌کننده عملیاتی با آمپدانس بالا هدایت می‌شود. یونش ترکیبات کربن در شعله، فرایندی است که کاملاً درک نشده است. اگرچه مشاهده شده که تعداد یون‌های تولیدی تقریباً متناسب با تعداد اتم‌های کربن کاهیده شده در شعله است. از آنجایی‌که آشکارساز یونش شعله‌ای به تعداد اتم‌های کربن وارد شده به آشکارساز در واحد زمان جواب می‌دهد؛ وسیله‌ای حساس به جرم است تا حساس به غلظت. آشکارساز یونش شعله‌ای حساسیت بالا، گستره جواب خطی وسیع و نوفه کم از خود نشان می‌دهد و عیبش این است که نمونه را تخریب می‌کند. 1-4-2- کروماتوگرافی گازی/طیف‌سنج جرمی (GC-MS) چند سازنده، دستگاه کروماتوگراف گازی عرضه می‌کنند که مستقیماً می‌تواند به انواع مختلف طیف‌سنج‌های جرمی با پویش سریع متصل ‌شود. سرعت جریان از ستون مویین عموماً به اندازه‌ای کم است که خروجی از ستون را می‌توان به طور مستقیم به محفظه یونش طیف‌سنج جرمی خوراند. اکثر طیف‌سنج‌های جرمی با قطاع مغناطیسی و چهارقطبی قابلیت اتصال به کروماتوگراف گازی را دارند. 1-4-2-1- طیف‌سنج جرمی چهارقطبیاین طیف‌سنج جرمی معمولاً فشرده‌تر، ارزان‌تر ومحکم‌تر از مشابه‌های قطاع مغناطیسی خود هستند. از محاسن این دستگاه‌ها آن است که زمان‌های رانش پایینی دارند (ms100>) که این امر به‌ویژه برای پویش بی‌درنگ پیک‌های کروماتوگرافی مفید است. قلب دستگاه چهار قطبی، چهار میله استوانه‌ای موازی است که به عنوان الکترود به کار می‌روند.میله‌های مقابل یکدیگر از نظر الکتریکی متصل شده‌اند؛ یک زوج به پایانه مثبت منبع dc متغیر و زوج دیگر به پایانه منفی متصل می‌شود. علاوه براین، پتانسیل‌های ac با فرکانس رادیویی که 180درجه خارج از فازند، به هر زوج از میله‌ها اعمال می‌شوند. برای به ‌دست آوردن یک طیف جرمی با این وسیله، یون‌ها با پتانسیل 5 تا 10 ولت به درون فضای بین میله‌ها شتاب داده می‌شود. در این هنگام، ولتاژهای ac وdc روی میله‌ها هم‌زمان افزایش می‌یابند، درحالی که نسبت آنها ثابت باقی می‌ماند. در هر لحظه معین، تمام یون‌ها به آنهایی که مقدار مشخص m/z دارند، به میله‌ها برخورد می‌کنند و به مولکول‌های خنثی تبدیل می‌شوند. بنابراین یون‌ها با گستره محدودی از مقادیر m/z به ترانسدیوسر می‌رسند و به طور کلی دستگاه‌های چهارقطبی به سهولت یون‌هایی را تفکیک می‌کنند که جرم آنها با یک واحد متفاوت است [32]. 1-4-3- شاخص بازداری کواتس شاخص بازداری کواتس (I) اولین‌بار در سال 1958 توسط کواتس به عنوان یک پارامتر برای شناسایی مواد حل‌شده با استفاده از کروماتوگرام‌ها تعریف شد. شاخص بازداری هر ماده حل‌شده با استفاده از مخلوطی از اجسام حل‌شده را می‌توان با حداقل دو آلکان نرمال که زمان بازداری آنها در دو طرف زمان بازداری ماده حل‌شده قرار دارد؛ به‌دست آورد. آلکان‌های نرمال، استانداردهایی هستند که درجه‌بندی شاخص بازداری بر پایه آنها بنا شده است. بنا برتعریف شاخص بازداری یک آلکان نرمال برابر 100 ضربدر تعداد کربن‌های موجود در ترکیب، بدون توجه به مواد پرکننده ستون، دما و سایر شرایط کروماتوگرافی درنظر گرفته شود. شاخص بازداری برای تمام ترکیبات علاوه بر آلکان نرمال، اغلب اوقات با متغیرهای ستون، چند صد واحد شاخص بازداری تغییر می‌کند. از مدت‌ها قبل مشخص شده است که در بین یک سری ترکیبات همرده، نمودار لگاریتم زمان بازداری تنظیم شده بر حسب تعداد اتم‌های کربن، اگر پایین‌ترین عضو سری حذف شود، خطی است. معمولاً روش نموداری برای تعیین شاخص‌های بازداری لازم نیست. در مقابل، داده‌های زمان بازداری تعیین شده از درون‌یابی کروماتوگرام مخلوطی از ماده حل‌شده مورد نظر و دو یا چند استاندارد آلکان نرمال به دست می‌آید. بازگویی این مطلب مهم است که شاخص بازداری برای یک آلکان نرمال مستقل از دما و مواد پرکننده ستون است. ولی شاخص بازداری تمام مواد حل‌شده دیگر، اغلب از ستونی به ستون دیگر تغییر می‌کند. سیستم شاخص بازداری، این امتیاز دارد که برپایه مواد مرجعی بنا شده است که به آسانی در دسترس قرار دارند. وگستره نقطه جوش وسیعی را می‌پوشانند علاوه براین، وابستگی شاخص بازداری آنهابه دما نسبتاً خیلی کم است [32].کواتس رابطه لگاریتمی را برای محاسبه شاخص بازداری پیشنهاد کرد که برای آنالیز GC در دمای ثابت به کار می‌رود: محققی دیگر رابطه فوق را برای آنالیز GC با برنامه‌ریزی دمایی به صورت زیر فرموله کرد [32 و 33]: I : شاخص بازداری برای آنالیز GC در دمای ثابت IT : شاخص بازداری برای آنالیز GC با برنامه‌ریزی دمایی : t́Riزمان بازداری تصحیح شده برای پیک نمونه t́RZ : زمان بازداری تصحیح شده برای n-آلکان خروجی قبل از پیک نمونه t́R (Z+1): زمان بازداری تصحیح شده برای n-آلکان خروجی بعد از پیک نمونه :Z تعداد کربن پیک –nآلکان خروجی قبل از پیک نمونه tTRi: زمان بازداری پیک نمونه tTRZ: زمان بازداری برای n-آلکان خروجی قبل از پیک نمونه  
 نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نشان داده می شود ولی در سایت اصلی می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : jahandoc.com   tTR (Z+1): زمان بازداری برای n-آلکان خروجی بعد از پیک نمونه 1-5- ارزیابی سمیت سلولیسرطان به عنوان یکی از مهم ترین عوامل مرگ و میر درجهان محسوب می شود و همه ساله منجر به مرگ بیش از 6 میلیون نفر می شود. امروزه مبارزه با سرطان، به خصوص در مورد تومورهایی که رشد سریع دارند با توفیق نسبتاً خوبی همراه بوده است. درمان سرطان به دلیل محدودیت‌های بنیادی با مشکلات زیادی مواجه بوده است . به منظور دست‌یابی به ترکیبات دارای خاصیت ضدسرطان نیاز به یک سری آزمون های غربالگری است. از آنجایی که تحقیقات در زمینه دست‌یابی به ترکیبات ضد سرطان از منابع گیاهی هر روزه ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند؛ کشف داروهایی مانند آلکالوئیدهای حاصل از ‌گیاه پروانش یا دی‌ترپن تاکسول از پوست درخت سرخدار که در درمان سرطان مورد استفاده قرار می گیرند؛ انگیزه مضاعفی را برای تحقیق در زمینه جستجوی داروهای ضدسرطان با منشأ گیاهی ایجاد کرده است. در این مطالعات آزمون های سمیت سلولی به دلیل سرعت بخشیدن به روال تحقیق و صرف هزینه های کمتر برای جستجوی ترکیبات سیتوتوکسیک استفاده می‌شود. یکی از معتبرترین این آزمون‌ها، آزمون سمیت میگوی آب شور یا سمیت لارو میگوی آب شور «آرتمیا سالینا» می‌باشد که مورد تأیید موسسه ملی سرطان درآمریکا (NCI) است. این آزمون با استفاده از لارو میگوی‌آب شور، برای ارزیابی اولیه سمیت انواعی از عصاره‌های گیاهی، فلزات سنگین، حشره‌کش‌ها، افزودنی‌های مواد غذایی و یا ترکیبات دارویی به کار می‌رود [34]. آرتمیا صدها میلیون سال است که بر روی کره زمین زیست می کند و در حال حاضر در 500 دریاچه شور مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان یافت می‌شود. در شرایط طبیعی این موجودات تولید سیست می‌کنند. سیست‌های آنها دارای یک پوسته و پوشش غشایی در اطراف جنین است. این سیست‌ها به‌طور معمول دارای 6 تا 10 درصد رطوبت و دارای قابلیت بقا تا 50 سال می‌باشند. سیست‌ها پس از قرار گرفتن در آب دریا برای 15-20 ساعت تولید موجوداتی به نام لارو یا ناپلی می‌کنند که در حدود 5/2 میلی‌متر طول داشته و دارای یک جفت چشم می‌باشند. 12 ساعت پس از تفرج، لارو وارد مرحله دوم میشود. در حدود دو هفته طول می‌کشدتا ناپلی‌ها بالغ گردند. اگرچه آزمون آرتمیا سالینا برای تفسیر و توضیح مکانیسم‌های سمیت کافی نیست اما یک روش مفید در ارزیابی مقدماتی و تعیین سمیت ترکیبات مختلف آنها است. این روش نیازمند تجهیزات پیچیده و فن آسپتیک نیست. آزمون آرتمیا سالینا قابل اطمینان، سریع، ارزان و اقتصادی است . از این آزمون در تست‌های غربالگری و جداسازی ترکیبات سیتوتوکسیک فعال گیاهان و شناسایی بیشتر آنها استفاده می‌گردد [35 و 36]. 1-6- فعالیت ضد میکروبییکی از مشکلات عمده ای که بشر از ابتدای خلقت با آن دست به گریبان بوده بیماری‌های عفونی است . با توجه به پدیده بروز مقاومت میکروبی در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها ضرورت دست‌یابی به ترکیبات طبیعی با فعالیت ضد میکروبی بیشتر احساس می‌گردد . از آنجایی که برخی عصاره‌های گیاهی و ترکیبات شیمیایی آنها دارای اثرات ضدمیکروبی بوده و برای درمان عفونت‌ها به کار می‌روند، بررسی گیاهان با این هدف ضروری به نظر می‌رسد. در ابتدا به معرفی کلی دو دسته از میکروارگانیسم‌‌ها (باکتری‌ها و قارچ‌ها) می‌پردازیم. 1-6-1- میکروارگانیسم ‌ها1-6-1-1- باکتری‌هاباکتری‌ها به عنوان ارگانیسم‌های دارای ساختمان سلول‌های پروکاریوت تعریف می‌شوند. اینها شامل باکتری‌های حقیقی، سیانوباکتری‌ها (قبلاً جلبک‌های سبز آبی نامیده می‌شدند.) و آرکی‌باکتری‌ها (اخیراً تحت عنوان گروهی شناخته می‌شوند که شامل متانوژن و سایر ارگانیسم‌هایی هستند که به‌نظر می‌رسد از نظر سیر تکاملی از سایر باکتری‌ها مجزا می‌باشند) هستند.گروه‌های تاکسونومیک باکتری‌ها عمدتاً براساس ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی تشخیص داده می‌شوند. همچنین باکتری ها بر اساس توانایی افتراقی در رنگ آمیزی با کریستال ویوله- ید به دنبال افزودن حلال‌های آلی نظیر الکل یا استون به دو دسته گرم مثبت و گرم منفی تقسیم می شوند. واکنش مختلف این دو گروه نسبت به رنگ آمیزی گرم مربوط به تفاوت های اساسی در ساختار و ترکیب دیواره آنهاست. [37]. 1-6-1-2- قارچ‌هاقارچ‌ها میکروارگانیسم‌های یوکاریوت هتروتروف می‌باشند. اینها بدون کلروفیل هستند. زندگی انگلی یا ساپروفیتی دارند. اینها می‌توانند تک‌سلولی باشند اما بیشتر ساختمان‌های رویشی رشته‌ای دارند که معمولاً به وسیله دیواره سلولی ساخته شده از کیتین یا سایر پلی‌ساکاریدها احاطه می‌شوند. تکثیر به‌وسیله اسپور انجام می‌شود و به‌ طور معمول قارچ‌ها دو نوع تکثیر جنسی و غیرجنسی را نشان می‌دهند. طبقه‌بندی قارچ‌ها بیشتر براساس تکثیر آنها استوار است که شامل ماهیت چرخه زندگی، ساختمان‌ها و اسپورهای تکثیر می‌باشد. به‌طور قراردادی مخمرها به‌عنوان اجزای جداگانه‌ای از قارچ‌ها شناخته نمی‌شوند و به همراه اشکال رشته‌ای مکملشان طبقه‌بندی می‌شوند. عمدتاً مخمرها به طور تیپیک از قارچ‌های رشته‌ای در سیستم طبقه‌بندی و سیستم شناسایی مجزا می‌باشند [37]. 1-6-2- محیط‌های کشت میکروبیمحیط‌های کشت معمولاً با نام‌های غیرانتخابی، انتخابی، افتراقی‌ و انتخابی- ‌‌افتراقی تعریف می‌شوند.محیط‌های کشت غیرانتخابی از نظر مواد مغذی غنی و معمولاً برای شمارش مجموع کل یا برای انتقال و نگه‌داری میکروارگانیسم‌های خالص شده مورد استفاده قرار می‌گیرند. یک محیط کشت انتخابی تنها به میکروارگانیسم‌های خاص (میکروارگانیسم‌های هدف) اجازه رشد داده و باعث مهار رشد میکروارگانیسم‌های رقیب می‌گردند.عوامل انتخابی مناسب (نظیر: کریستال ویوله که عامل انتخابی علیه باکتری‌های گرم مثبت است.) برای این نوع از محیط‌های کشت ضروری می‌باشد. محیط‌های کشت افتراقی معمولاً برای تمایز جمعیت‌های میکروبی موجود در نمونه ماده غذایی با خصوصیات بیوشیمیایی مشابه است. باکتری‌های پروتئولیتیک و غیرپروتئولیتیک، لیپولیتیک و غیرلیپولیتیک، تولیدکننده‌های اسید و غیرتولیدکننده‌ اسید توسط یک محیط افتراقی ساده و با استفاده از مواد افتراقی مناسب شناسایی و شمارش می‌شوند. یک محیط کشت حاوی هر دو عامل انتخابی و افتراقی باعث می‌گردد تا در محیط پیچیده میکروارگانیسم‌ها، میکروارگانیسم دلخواه و هدف انتخاب و تشخیص داده شود. محیط‌های کشت به صورت‌های مایع (براث) و جامد (آگار)2 براساس اهداف مورد آزمایش استفاده می‌گردند [38]. تلقیح روی محیط‌های آگاردار شامل روش‌هایی نظیر کشت خطی، پورپلیت و کشت پر (منتشر) است. این امکان وجود دارد که روش‌های تلقیح روی تفسیر داده‌ها و نتایج تأثیر بگذارند. به‌عنوان مثال: با استفاده از روش کشت خطی تنها اطلاعات کیفی بدست می‌آید ولی با کشت پورپلیت و کشت پر، اطلاعات برای شمارش میکروارگانیسم‌ها به دست می‌آید (اطلاعات کمی). کشت پلیت به روش خطی شامل روش‌های معمول ذیل است. 1-استریک ‌کردن‌ به ‌روشT 2-استریک ‌کردن‌ به‌ روش ‌چهار قسمتی 3-استریک‌کردن ‌به ‌روش‌ شعاعی است [37]. 1-6-3- حساسیت آنتی‌بیوتیکی1-6-3-1- روش دیسک دیفیوژنیک راه ساده برای تعیین حساسیت یک ارگانیسم به یک آنتی‌بیوتیک تلقیح آن به محیط کشت آگار است و اینکه به آنتی‌بیوتیک اجازه دهند تا در آگار محیط انتشار یابد. یک صفحه فیلتر که با یک آنتی‌بیوتیک آغشته شده است، به کار می‌رود و روی سطح پلیت آگار حاوی ارگانیسم مورد آزمایش قرار می‌گیرد. همین‌طور که ماده از کاغذ صافی به آگار انتشار می‌یابد؛ غلظت به نسبت مجذور فاصله انتشار یافته کاهش می‌یابد. در فواصل خاصی از هر دیسک آنتی‌بیوتیک تا حدی رقیق شده که دیگر مانع رشد میکروب‌ها نمی‌شود. تأثیر یک آنتی‌بیوتیک خاص با وجود مناطق ممانعت از رشد نشان داده می‌شود. این هاله‌های ممانعت به صورت مناطق شفاف در اطراف دیسکی که ماده ضدمیکروبی از آن انتشار یافته، دیده می‌شوند. قطر هاله‌ها را می‌توان با یک خط‌کش اندازه گرفت و نتایج چنین آزمایشی یک آنتی‌بیوگرام را ایجاد می‌کند. روش انتشار در آگار استفاده گسترده‌ای دارد و راه ساده‌ای برای بررسی یک ماده است تا تعیین شود که آیا فعالیت ضدمیکروبی مهمی دارد یا خیر. البته اندازه هاله ممکن است با چگالی یا ویسکوزیته محیط کشت، سرعت انتشار آنتی‌بیوتیک، غلظت آنتی‌بیوتیک موجود در دیسک کاغذی، حساسیت ارگانیسم به آنتی‌بیوتیک و واکنش بین آنتی‌بیوتیک و محیط کشت تغییر کند. 1-6-3-2- روش حداقل غلظت ممانعت کننده رشد (MIC)حداقل غلظت ممانعت کننده (MIC) که کمترین غلظتی از یک آنتی‌بیوتیک است که هنوز می‌تواند از رشد یک ارگانیسم خاص جلوگیری کند، با استفاده از روش‌های رقیق‌سازی قابل تعیین است. این روش غلظتی از یک آنتی‌بیوتیک را که در جلوگیری از رشد پاتوژن مؤثر است، مشخص می‌کند و مقداری از آنتی‌بیوتیک را که می‌تواند در کنترل عفونت در بیمار مؤثر باشد، نشان دهد. یک تلقیح میکروبی استاندارد به لوله‌های حاوی رقت‌های متوالی از آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود و رشد میکروارگانیسم‌ها با تغییر کدورت نشان داده می‌شود. در این روش نقطه شکست یا حداقل غلظت ممانعت کننده از آنتی‌بیوتیک که جلوی رشد میکروارگانیسم‌ها به بروتنی را می‌گیرد، تعیین می‌شود. MIC را با استفاده از یک غلظت آنتی‌بیوتیک با مقایسه نرخ رشد میکروارگانیسم‌ها در لوله‌های کنترل و تیمار شده با آنتی‌بیوتیک می‌توان تعیین کرد. افزایش در کدورت می‌تواند رشد میکروارگانیسم‌ها و این حقیقت را که آنتی‌بیوتیک درآن غلظت در رشد میکروارگانیسم تأثیر منفی ندارد، نشان دهد. درحالی‌که نقص در رشد نشانگر این است که به آنتی‌بیوتیک در غلظت مشخص حساس بوده‌اند [37]. 1-7- گیاه‌شناسی1-7-1- خصوصیات گیاه شناسی راسته چتریان (Apiales): اغلب گیاهان متعلق به راسته چتریان، به صورت گیاهان علفی، بوتهای و درختچهای میباشند. گلها دارای کاسبرگهای کوچک و یا تحلیل رفته هستند. گلبرگها آزاد به تعداد 5 عدد و تعداد پرچمها نیز 5 عدد میباشند. مادگی گل دو برچهای و هر یک دارای یک تخمک هستند [40 ،45]. 1-7-2- خصوصیات گیاه شناسی خانواده چتریان (Apiaceae): گیاهان متعلق به این خانواده اغلب علفی، بوتهای پایا، دو ساله و یا یکساله هستند. ساقهها افراشته، دارای خطوط طولی برجسته و دارای لوله و یا مجرای ترشحی سرتاسری هستند. برگها متناوب، دارای نیام بسیار رشد یافته و گاهی بزرگتر از پهنک است. پهنک برگ دارای بریدگیهای کم تا بریدگیهای شانهای عمیق و حتی بصورت رشتههای نازک نخی شکل دیده میشوند. کاسبرگها تحلیل رفته و یا فاقد کاسبرگ، 5 عدد گلبرگ با پهنک وسیع و ناخنک کوتاه، 5 عدد پرچم زودرس که نسبت به سایر اندام گل بزرگتر است. مادگی گل دو برچهای که هریک واجد یک تخمک هستند. میوه به صورت فندقه که از دو مریکارپ به هم پیوسته تشکیل شدهاند. گلها به صورت گلآذین چتری ساده و یا مرکب آرایش یافتهاند. گیاهان متعلق به خانواده چتریان بیش از 150 جنس و بالغ بر 3000 گونه میباشند که عموما در مناطق معتدله دو نیمکره میرویند. بیش از 100 جنس از این خانواده در ایران گزارش شده است. اندامهای رویشی و زایشی گیاهان این خانواده دارای مجاری و یا کیسههای ترشحی اسانس میباشند [40 ، 45 ، 46]. 1-7-3- ویژگی های گیاه شناسی طایفه Smyrneae: اغلب گیاهان متعلق به این طایفه گیاهی، دارای برگهای با تقسیمات متعدد، خطی بسیار باریک و نخی شکل، گلآذین چتری مرکب، گلها دارای گلبرهای سفید رنگ، در حاشیه دارای دو لبه، با تقسیمات برگشته در پائین و تقریبا" دور از هم میباشند. کاسبرگهای گل متورم، کامل و تا حدی در برخی از جنسها دندانهای است [40]. 1-7-4- ویژگی های گیاه شناسی شوکران‌ باغی:جنس شوکران‌باغی (Physospermum Cusson ex Juss.) متعلق به طایفه Smyrneae، خانواده چتریان (Apiaceae)، راسته Apiales و رده Magnoliopsida میباشد [40 ، 47]. این جنس در ایران تنها دارای یک گونه Physospermum cornubiense (L.) DC. می‌باشد. نام مترداف این گونه در برخی منابع گیاهشناسی P. kopetdaghensis آمده است. انتشار جغرافیائی شوکران‌باغی، در استانهای چهارمحال و بختیاری، آذربایجان، اصفهان و مرکزی میباشد [43 ، 47]. همچنین علاوه بر ایران در آناتولی، قبرس، قفقاز، ماورای قفقاز و جنوب شرقی بخش اروپائی روسیه پراکنش یافته است [43]. نام محلی این گیاه در منطقه مراو‌ه‌تپه استان گلستان "غازایاقی" ذکر شده است. ساقه تازه این گیاه، خوراکی بوده و دارای ارزش داروئی می‌باشد ]39[. شوکران باغی (Physospermum cornubiense)، گیاهی علفی پایا، دارای برگهای قاعدهای منقسم و سه بار شانهای عمیق هستند. حاشیه هر تقسیم به نوبه خود دارای دندانههای ارهای است. برگهای بالائی ساقه تقریبا" بدون پهنک و به غلافی پولک مانند کاهش یافته است. گلآذین چتر مرکب، شامل گریبان و گریبانکی با براکته فراوان میباشند. گلها سفید رنگ و نر ماده هستند. کاسه گل شامل پنج دندانه کوتاه و یا تقریبا" فاقد آن است. گلبرگها پهن دراز یا واژتخم مرغی، با لبهای شکافته و شامل دو بخش نسبتا" بلند و برگشتهاند. میوه تخم مرغی یا قلبی شکل و در طرفین فشرده یا دو بخشی و در سطح الصاق فشرده است. میوه مریکارپ در مقطع عرضی مدور و دارای پنج پره اولیه نازک و غیر برجسته است. شیار بین آنها دارای یک مجرای ترشح کننده نسبتا" وسیع است. سطح داخلی دانه مقعر و مقطع عرضی آن هلالی است. این گیاه اغلب در نواحی جنوب شرق کشور رویش دارد [40]. شوکران باغی یکی از گیاهان نسبتا" رطوبت‌پسندی به‌شمار می‌آید که اغلب در حاشیه اراضی کشاورزی، باغ‌ها و مزارع کوهستانی که از میزان رطوبت بیشتری برخوردار است، پراکنش دارد [41]. این گیاه معمولا" در مناطق کوهستانی قمصر، قهرود، جوینان، کامو و آزران کاشان می‌روید [42]. شکل 1-6: گیاه Physospermum Cusson ex Juss. 1-7-5- ویژگی های گیاه شناسی خار عروس: جنس خار عروس یا گل چرخهای (Morina L.) یکی از جنسهای خانواده Morinaceae میباشد. نام این جنس به افتخار Louis-Pierre Morin، پزشک و گیاهشناس فرانسوی در سالهای 1643 تا 1715 نامگذاری شده است [48]. نام خارعروس یا گل چرخهای در منابع انگلیسی Whorl-flower آمده است. این جنس در ایران دارای یک گونه انحصاری و بومی میباشد [43]. انتشار این گونه علاوه بر ایران، در آسیای مرکزی، شرق اروپا، از جنوب شرقی اروپا تا شبه قاره هند (آلبانی، بلغارستان، یوگسلاوی سابق، یونان، ترکیه، ایران، لبنان، سوریه، کشمیر، افغانستان، هیمالیا، تاجیکستان، پاکستان، هند) نیز می روید[48]. Morina persica L. گیاه بوتهای چندساله، ارتفاع آن بین 50 تا 150 سانتیمتر، ریشه اصلی ضخیم و بلند است. ساقه گلدهنده بین 50 تا 60 سانتیمتر و حتی تا 100 سانتیمتر میرسد. برگهای طوقهای به طول 15 تا 20 و عرض یک تا 3 سانتیمتر، مستطیلی- نیزهای، توام با لوبهای شکافت خورده میباشند. برگهای طوقهای زمستانه گیاه تا اواسط بهار و یا تابستان رشد میکنند. برگهای روی ساقه بصورت چرخهای، کوچکتر از برگهای طوقهای و بدون دمبرگ است. گلها به رنگ سفید، بنفش کمرنگ و صورتی، به طول 5/3 تا 4 سانتیمتر، در گلآذین چرخهای متراکم که توسط براکتهها محافظت میشوند. گلها دارای عطر بسیار دلپذیری است. لوبهای کاسه گل تخم مرغی، کامل و یا دارای تورفتگی است. گلهای بسیار زیبا، جام گل سفید و یا سفید متمایل به صورتی کم رنگ و پرچمها کم و بیش برابر با جام گل و یا بلندتر از آن است. دوره گلدهی این گیاه اردیبهشت و خرداد است. اغلب در دامنههای صخرهای روبه جنوب و مناطق کوهستانی (در محدوه ارتفاعی 2500 تا 3200 متر از سطح دریا) رویش مییابد [49]. شکل 1-7: گیاه .Morina persica L فصل دوم دستگاه ها،مواد و روش ها 19140332034851 2-1- دستگاه ها، مواد و وسایل مورد استفاده2-1-1- دستگاه‌ها و وسایل مورد استفادهدر این پژوهش علاوه بر لوازم عمومی آزمایشگاهی مانند بالنهای 1 لیتری و 2 لیتری، بالن ژوژه رنگی و روشن در حجمهای مختلف، بشر در حجمهای مختلف، پتری دیش، پی‌پتهای مدرج، لوله‌های آزمایش در اندازه‌های متفاوت، پوآر، ویال برای نگه‌داری اسانسها و عصارهها، پلیت 96خانه، سوآپ، دیسک میکروبی و غیره. انواعی از دستگاه‌ها نیز استفاده شده است که نام و مشخصات این دستگاهها در جدول ذیل آمده است. جدول2-1: دستگاههای مورد استفاده نام دستگاه مدل شرکت سازنده کشور کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنج جرمی GC: HP-6890 MS: HP-5973 Agilent امریکا اسپکتروفتومتر ماورای بنفش- مرئی Cintra 6 GBC استرالیا ترازوی آنالیتیکی AX 200 SHIMADZU ژاپن ترازو P 1504001 A & D ژاپن تبخیرکن دوار (روتاری) Rotavapor R- 200 BUCHI آلمان همزن ارتعاشی TTS 2 IKA امریکا آون UFE 400 Memert آلمان آون UNB 400 Memert آلمان شوف بالن ER BIBBY انگلستان سمپلر Reference AG Ependrof آلمان آسیاب برقی SK 1 RetschGmbh آلمان آون خلأ VO400 Memert آلمان گرمخانه (انکوباتور) RS 120JIV Memert آلمان اتوکلاو INE 500 Reyhan Teb ایران پمپ هوادهی آکواریوم RS-510 -- چین هود میکروبی INE500 JAL TEB-Laminar Flow ایران بن ماری WNB 14 Memert آلمان کپسول نیتروژن -- -- -- سوکسله -- -- ایران SDE -- اشک شیشه ایران 2-1-2- مواد شیمیایی مورد استفادهدر جدول (2-2) مواد شیمیایی مورد استفاده در آزمایش‌های فیتوشیمیایی و میکروبی آورده شده است. جدول2-2: انواع مواد شیمیایی مورد استفاده نام ماده شرکت سازنده کشور متانول کیان کاوه ایران متانول Merck آلمان کلروفرم Merck آلمان استون کیان کاوه ایران دی اتیل اتر کیان کاوه ایران سدیم سولفات بدون آب Merck آلمان ۱و ۱- دی فنیل- ۲- پیکریل هیدرازیل Fluka امریکا بوتیلیتد هیدروکسی تولوئن Sigma-Aldrich امریکا گالیک اسید Acros امریکا معرف فولین سیکالتو Merck آلمان سدیم کربنات Merck آلمان اتانول Merck آلمان β-کاروتن Sigma-Aldrich امریکا لینولئیک اسید Sigma-Aldrich امریکا توئین ۴۰ Merck آلمان دی متیل سولفو کسید Merck آلمان سدیم کلرید Merck آلمان منیزیم کلرید ۶ آبه Merck آلمان -nپنتان Merck آلمان کلسیم کلرید ٢ آبه Merck آلمان پتاسیم کلرید Merck آلمان تخم آرتمیا INC, Salt Lake City,UTAH 84126 آمریکا محیط کشت آب‌گوشتی (BHI) Merck آلمان محیط کشت آگار(SDA، PDA، NA) Merck آلمان 2-1-3- میکروارگانیسم‌ها و آنتی بیوتیک‌های مورد استفادهجدول2-3: انواع میکروارگانیسمهای مورد استفاده ردیف میکروارگانیسم 1 Escherichia coli (ATCC 10536) 2 Bacillus subtilis (ATCC 6633) 3 Staphylococcus aureus (ATCC 29737) 4 Klebsiella pneumoniae (ATCC 10031) 5 Staphylococcus epidermidis (ATCC 12228) 6 Shigella dysenteriae (PTCC 1188) 7 Proteus vulgaris (PTCC 1182) 8 Salmonella paratyphi-A serotype (ATCC 5702) 9 Candida albicans (ATCC 10231) 10 Aspergillus niger (ATCC 16404) 11 Aspergillus brasiliensis (PTCC 5011) جدول2-4: آنتی بیوتیکهای مورد استفاده آنتی‌بیوتیک شرکت کشور Gentamicine پادتن طب ایران Tetracycline پادتن طب ایران Rifampin پادتن طب ایران 2-2- منابع گیاهی مورد استفادهدر این پژوهش از اندام‌های مختلف (ساقه و برگ _ دانه) گیاه شوکران باغی و اندام هوایی (ساقه و برگ) گیاه خار عروس استفاده شده است. 2-2-1-‌ جمع آوری وآماده سازی نمونه‌های گیاهیگیاهان Morina persica L. و Physospermum cornubiense (L.) DC. در ماه‌های خرداد و تیر 1392 از روستای گردبیشه در ارتفاع 2200 متری از سطح دریا از شهرستان بروجن جمع‌آوری شد و پس از شناسایی جنس وگونه آن توسط گیاه شناس باغ گیاه شناسی کاشان به آزمایشگاه منتقل گردید ودر شرایط مناسب وبه دور از نور خورشید خشک گردیده و آسیاب شد . 2-3- جداسازی واستخراج عصاره ازنمونه گیاهی در این پروژه عمل استخراج به روش سوکسله وبا حلال متانول صورت گرفت که مراحل مختلف کار در ادامه آورده شده است. 2-3-1- عصاره گیری از نمونه های گیاهی در مورد گیاه خارعروس gr40 از آن توزین شد و با کارتوش به دستگاه سوکسله انتقال ودر محل مخصوص خود (تیمبل) قرار گرفت . عمل عصاره گیری با افزودن 600 میلی لیتر حلال متانول به داخل بالن دستگاه سوکسله وپس از اطمینان از برقراری جریان آب سرد در مبرد دستگاه عمل عصاره گیری با دمای 70-60 درجه سانتی گراد آغاز شد وبه مدت 8 ساعت به طول انجامید . محلول بدست آمده با تبخیرکن دوار در دمای 50 درجه سانتی گراد وفشار کاهش یافته، تغلیظ گردید تا به حجم 5-4 میلی لیتر برسد . عصاره تغلیظ شده برای خشک شدن کامل به پتری‌دیش منتقل و ابتدا درآون معمولی در دمای 50 درجه سانتی گراد به مدت 24 ساعت نگهداری شدتا بقیه حلال تبخیر شود و سپس به آون خلأ برای حذف باقی مانده مواد فرار موجود درعصاره انتقال داده شد. عصاره‌های متانولی حاصل از گیاه با اسپاتول تراشیده و به ظروف در‌پوش‌دار و غیر قابل نفوذ منتقل گردید و به منظور جلوگیری از تجزیه و یا از بین رفتن مواد موثر موجود در عصاره‌ها تا انجام آزمایش های بعدی در یخچال نگه‌داری شد. عصاره بدست آمده از دانه های گیاه شوکران باغی را در 150 میلی لیتر آب حل کرده و 3 بار با 50 میلی لیتر هگزان توسط قیف دکانتور استخراج کرده تا روغن و چربی وارد فاز هگزانی شود وعمل حلال زدایی را مانند قسمت بالا انجام داده در یخچال نگهداری می کنیم. 2-3-2- تعیین بازده عصاره‌گیریبا استفاده از وزن گیاه خشک مورد استفاده در عصاره گیری و وزن عصاره بدست آمده بازده عصاره به صورت نسبت وزنی/ وزنی w/w ) (محاسبه شد که حاصل‌ضرب این نسبت در 100 راندمان عصاره‌گیری رابرحسب درصد مشخص می کند. 2-4- استخراج ترکیبات فرار گیاهی 876935320865522 0022 برای استخراج ترکیبات فرار بخش‌های مختلف گیاه، از روش تقطیر واستخراج همزمان و از دستگاه SDE استفاده شد. 200 گرم از گیاه خشک آسیاب شده را پس ازتوزین به بالن 2 لیتری منتقل شد و برروی آن آنقدرآب اضافه شد که مجموع نمونه گیاهی وآب حدود 23 حجم بالن را اشغال نماید . حدود 35 میلی لیتر پنتان دربالن 100 میلی لیتری دستگاه ریخته وبالن‌ها رادرون شوف بالن (منتل) قرارداده ودستگاه اسانس‌گیری راه اندازی شد . پس از برقراری جریان آب سرد درمبرد دستگاه و تنظیم درجه حرارت بالن‌ها عمل اسانس گیری به مدت 2 ساعت ادامه یافت. پس از اتمام عمل استخراج مقداری سدیم سولفات بدون آب درون اسانس همراه با پنتان برای جذب آب احتمالی موجود در آن اضافه شد، سپس اسانس حاصل به مدت 24 ساعت درون یخچال قرار دادهوپس از مدت حدوداً 24 ساعت درون ویال تیره رنگی سرریز شد و به منظور تغلیظ اسانس و تبخیر حلال ساعاتی در دمای آزمایشگاه قرار داده شد و در دمای 4+ درجه سانتی گراد برای تزریق به دستگاه GC نگهداری شدند. در ضمن از تفاضل وزن ویال پس از جمع آوری اسانس درآن و قبل از آن، وزن خالص ترکیبات فرار محاسبه گردید. 2-4-1- تعیین بازده اسانس‌گیری با استفاده از وزن گیاه خشک مورد استفاده در اسانس گیری و وزن اسانس بدست آمده بازده اسانس به صورت نسبت وزنی/وزنی (w/w) محاسبه شد که حاصل ضرب این نسبت در 100، بازده اسانس گیری را برحسب درصد مشخص می کند. 2-4-2- شناسایی ترکیب‌های فرار گیاه با دستگاه GC-MSنمونههای ترکیبات فرار گیاهی با دستگاه GC/MS حاوی ستون HP- 5MS (طول 30 متر، قطر داخلی 25/0 میلیمتر، ضخامت لایه ساکن ۲۵/0 میکرومتر) و گاز حامل هلیم با درجه خلوص ۹۹999/۹۹ آنالیز شدند. در ضمن سرعت جریان گاز حامل 5/1 میلی‌لیتر بر دقیقه و انرژی یونیزاسیون در طیفسنج جرمی ۷۰ الکترون ولت انتخاب گردید. برنامه دمایی دستگاه به این صورت تنظیم گردید: ابتدا دما به مدت ۲ دقیقه در 60 درجه سانتیگراد نگه داشته شد، سپس به دمای 246 سانتیگراد با سرعت 3 درجه بر دقیقه افزایش یافت، و به مدت ۲ دقیقه دراین دما باقی ماند، سپس به دمای ۲8۰ سانتیگراد افزایش یافته و به مدت 10 دقیقه در این دما باقی ماند . برای شناسایی ترکیبهای فرار گیاه، مراحل زیر انجام گرفت. الف) با توجه به پیشنهادهایی که کتابخانه دستگاه GC-MS ارائه داد؛ هر یک از آنها جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. ب) طیف‌های جرمی به دست آمده با طیف‌های موجود در کتاب Adams مقایسه گردید [50]. ج) با توجه به زمان بازداری هر پیک، ضریب بازداری کواتس KI ) (هر یک از طریق معادله مربوط به محاسبه ضریب کواتس به دست آمد و با ضریب کواتس موجود در منابع (کتاب Adams و سایت NIST) در شرایط مشابه مقایسه گردید. 2-5- بررسی فعالیت ضد اکسیدانی2-5-1- بررسی فعالیت ضد اکسیدانی به روش DPPHدر این پروژه خاصیت ضد اکسیدانی عصاره اندام‌های مختلف گیاهان Morina persica L. و Physospermum cornubiense (L.) DC. از طریق اندازه گیری ظرفیت کاهش رادیکال DPPH (2، 2- دی فنیل-1-پیکریل هیدرازیل) مورد بررسی قرار گرفت. دراین ارزیابی توانایی عصاره گیاهی (به عنوان ضد اکسیدان) در دادن الکترون به رادیکال DPPH مورد سنجش قرار گرفت. تهیه محلول‌ها محلول DPPH : میزان 7/4 میلی گرم از DPPH با ترازوی آنالیتیکی به طور دقیق وزن ودربالن ژوژه 50 میلی لیتری تیره رنگ بامتانول به حجم رسید . محلول بدست آمده رنگ ارغوانی داشت. محلول شاهد : میزان 1 میلی‌لیتر از متانول که به آن 1 میلی لیتر از محلول DPPH اضافه شد. (جذب آن باید در بازه 7/1-1/1باشد.) الف) نمونه استانداردBHT برای بررسی خاصیت ضد اکسیدانی عصارههای گیاهی، مقایسه نتایج به دست آمده از این عصارهها، با مواد ضد اکسیدان استاندارد، امری ضروری است. یکی از این مواد استاندارد بوتیل هیدروکسی تولوئن میباشد. غلظت‌های 1، 8/0، 5/0، 25/0، 1/0، 05/0،0 005/0، 0005/0و 00005/0 میلی گرم بر میلی لیتر در 8 عدد بالن ژوژه 10 میلی لیتر تهیه گردید. سپس 8 عدد بالن ژوژه 5 میلی لیتر هم تهیه شد که 1 میلی لیتر از هر کدام از این محلولها را به درون بالنها انتقال یافت. بعد 1 میلی لیتر از محلول DPPH تهیه شده به این بالنها اضافه شد. همچنین در یک بالن 5 میلی‌لیتر دیگر 1 میلی لیتر متانول و 1 میلی لیتر از DPPH به عنوان شاهد اضافه گردید. پس از 30 دقیقه، محلول‌های با غلظت ضد اکسیدان بیشتر در اثر احیا از بنفش به زرد تغییر رنگ پیدا کرد. سپس جذب هر کدام از محلولها را با صفر کردن توسط محلول متناظر، در طول موج 517 نانو متر با دستگاه UV/Vis خوانده شد. برای خواندن جذب محلول شاهد از متانول مرک به عنوان استاندارد برای صفر کردن دستگاه استفاده شد. پس از محاسبه درصد مهار برای هر غلظت طبق رابطه مذکور در قسمت بعدی، نمودار درصد مهار بر حسب منفی لگاریتم غلظت (میلی گرم بر میلی لیتر) رسم شد. ب) عصاره‌های گیاهی : از عصاره‌های گیاهی به‌طور مجزا یک غلظت پایه تهیه شد به این ترتیب که 25 میلی‌گرم از هر عصاره به‌طور جداگانه توزین شد ودریک بالن ژوژه 25 میلی لیتر با متانول به حجم رسانده شد. پس ازتهیه محلول پایه برای عصاره چند غلظت رقیقتر هم طبق غلظت هایی که در مورد BHT گفته شد تهیه گردید. تهیه محلولهای عصاره از محلول پایه به روش رقیق سازی متوالی انجام شد. به 1 میلی لیتر از هر محلول عصاره 1 میلی لیتر از محلول DPPHاضافه شد. محلولهای شاهد وعصاره به مدت نیم ساعت در فضای تاریک نگه داری شد ودر طول این مدت مقداری تکان داده شد تا محلولها کاملاً همگن شوند. جذب هریک از این محلول ها با دستگاه UV/Vis در طول موج 517 نانومتر قرائت شد. درهرمرحله از خواندن جذب به شاهدی برای صفر کردن دستگاه لازم است که حاوی مواد شیمیایی یکسان با آن ( حلال و نمونه گیاهی ) وفاقد رادیکال آزاد DPPH است. در صد مهار با فرمول زیر محاسبه شد: در این فرمول Ablank و Asample به ترتیب میزان جذب شاهد ونمونه می باشند . مقدار IC50 نشان دهنده غلظتی از ترکیب است که موجب 50% بازدارندگی در ظرفیت رادیکالی می‌گردد سپس منحنی درصد مهار برحسب منفی لگاریتم غلظت رسم شد و با کمک آن IC50 قابل محاسبه است. (این آزمون سه مرتبه تکرار شد). در مورد گیاه Physospermum cornubiense (L.) DC. همه غلظت های عصاره گیاهی سر شاخه 2 برابر شده تا درصد مهار غلیظ ترین محلول بیشتر از 90٪ باشد. 2-5-2- اندازه‌گیری مقدار کل ترکیبات فنلی برای اندازه گیری مقدار کل ترکیبات فنلی از روش فولین- سیکالتو و گالیک اسید به عنوان استاندارد استفاده شد . تهیه محلول 2% سدیم کربنات : میزان 7/2 گرم از سدیم کربنات در بالن ژوژه 50 میلی لیتری با آب تقطیر شده به حجم رسید . تهیه محلول شاهد : 2/0 سی سی حلال DMSO، یک میلی لیتر معرف فولین سیوکالتو وپس از گذر سه دقیقه زمان، 3 میلی لیتر محلول سدیم کربنات 2% به بالن ژوژه 50 میلی لیتری منتقل و با آب مقطر به حجم رسید. محلول‌های استاندارد گالیک‌اسید: محلول‌هایی از گالیک‌اسید با غلظت‌های 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9 و10 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر تهیه شد. 1/0میلی‌لیتر از هریک از محلول‌ها به بالن‌های50 میلی‌لیتری حاوی آب مقطر افزوده شد. سپس به همه بالن‌ها 1میلی‌لیتر معرف فولین‌سیوکالتو اضافه شد. بعد از 3 دقیقه، 3 میلی‌لیتر محلول سدیم‌کربنات %2 افزوده و بالن‌ها با آب مقطر به حجم رسانده شد و به مدت 2 ساعت در محیط آزمایشگاه نگه داشته شد. تهیه محلول از عصاره : میزان 10 میلی گرم از عصاره مورد نظر به طور دقیق با ترازوی آنالیتیکی وزن و در لوله آزمایش ریخته شد سپس میزان 2 میلی لیتر حلال DMSO به آن افزوده و در اثر هم زدن پیوسته با همزن ارتعاشی حل گردید . سه نمونه از عصاره در سه بالن ژوژه50 میلی لیتری با مشخصات ذیل تهیه گردید. میزان 2/0 میلی لیتر از محلول عصاره را برداشته وداخل بالن ژوژه 50 میلی لیتر ریخته و بر روی آن حدود 35 میلی لیتر آب مقطر اضافه نموده وسپس 1 میلی لیتر از معرف فولین- سیکالتو افزوده و به خوبی مخلوط گردید . بعد از 3 دقیقه، 3 میلی لیتر از محلول سدیم کربنات 2% افزوده و با آب مقطر به حجم 50 میلی لیتر رسید. محلول‌ها به مدت 2 ساعت در دمای آزمایشگاه نگه داشته شد. در طول این مدت مقداری تکان داده شد تا محلول‌ها کاملاً همگن شوند پس از صفرکردن جذب با محلول شاهد جذب هریک از محلول‌ها بادستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج 760 نانومتر قرائت شد . با استفاده از جذب‌های به دست آمده از محلول‌های استاندارد گالیک‌اسید، نمودار جذب- غلظت رسم شد و معادله خط آن محاسبه گردید. با قراردادن مقدار جذب عصاره‌ها در این معادله، مقدار معادل گالیک اسید ترکیب های فنلی گیاه به دست آمد. مقدار کل ترکیب های فنلی هم ارز با وزن گالیک اسید در عصاره گیاه، از طریق معادله خط منحنی کالیبراسیون زیر به صورت محاسباتی قابل تعیین است . Absorbance = 0012/0 × Gallic acid (µg/mg) 0033/0 + 2-5-3- آزمایش بی‌رنگ شدن بتاکاروتن در حضور لینولئیک‌اسیدالف. برای انجام این آزمایش ابتدا محلولهای زیر تهیه شد. میزان 250 میلی لیتر آب مقطر در ارلن ریخته و جریان مداومی از گاز اکسیژن به مدت 1 ساعت همراه با اختلاط به داخل آن وارد شد تا از اکسیژن اشباع شود. مقدار 20 میلی‌گرم از هر یک از نمونهها در 10 میلی لیتر دی متیل سولفوکسید حل گردید. مقدار 20 میلی‌گرم از شاهد مثبت BHT در 10 میلی لیتر دی متیل سولفوکسید حل گردید. مقدار 7/5 میلی گرم بتاکاروتن در یک بالن ژوژه 10 میلی لیتر ریخته و با کلروفرم (HPLC g--e) به حجم رسانده شد. مقدار 38/56 میلی گرم لینولئیک اسید در بالن ژوژه 5 میلی لیتر ریخته و با کلروفرم به حجم رسانده شد. بالن‌اول: مقدار 300 میلی گرم توئین 40 در بالن 250 میلی لیتر و بالن‌دوم : مقدار200 میلی گرم توئین 40 در بالن 250 میلی لیتر دیگر ریخته شد. ب. تهیه محلولهای نهایی و انجام آزمایش به بالن اول مقدار 3 میلی لیتر و به بالن دوم مقدار 2 میلی لیتر از محلول شماره 5 اضافه شد.همچنین به بالن اول حاوی توئین مقدار 5/1 میلی لیتر از محلول شماره 4 اضافه شد. با استفاده از تبخیر کننده دوار حلال کلروفرم موجود در هر دو بالن تبخیر و به بالن اول 150 میلی لیتر و به بالن دوم 100 میلی لیتر از آب مقطر اشباع از اکسیژن اضافه و خوب مخلوط شد. برای هریک از نمونهها، شاهد مثبت وشاهد منفی 3 عدد لوله آزمایش هرکدام حاوی مقدار 350 میکرولیتر از نمونهها (محلول شماره الف-2)، شاهد مثبت (محلول شماره الف-3) و شاهد منفی (حلال مورد استفاده برای تهیه نمونهها) تهیه گردید. همچنین برای هر یک از نمونهها، شاهد مثبت و شاهد منفی یک لوله آزمایش حاوی مقدار 700 میکرولیتر از نمونهها (محلول شماره 2)، شاهد مثبت (محلول شماره 3) و شاهد منفی (حلال مورد استفاده برای تهیه نمونهها) تهیه شد (محلولهای شاهد). به سری 3 تایی لولهها مقدار 5/2 میلی لیتر از محلول بالن 250 میلی لیتر اول و به سری یک تایی مقدار 5 میلی لیتر از محلول بالن 250 میلی لیتر دوم اضافه گردید. قبل از افزودن محلول (4-الف) به لوله‌های آزمایش عصاره‌ها و شاهد مثبت، این محلول به لوله‌های شاهد منفی افزوده و پس از 2 ساعت ماندن در دمای 50 درجه سانتی‌گراد، اسپکتروفتومتر (UV-Vis) با سری یکتایی محلول‌های شاهد منفی در طول موج 470 نانومتر صفر و جذب سری سه تایی شاهد منفی در این طول موج سه بار خوانده شد. میانگین جذبها در طول موج نام برده باید بین 4/0 -3/0 به دست آید. تمامی نمونهها و شاهدهای مثبت و منفی به مدت 2 ساعت در دمای 50 درجه سانتیگراد نگه داری شدند. پس از این مدت دستگاه را هر بار با محلولهای موجود در لولههای تکی مربوط به نمونهها، شاهد مثبت و منفی در طول موج 470 نانومتر صفر نموده و جذب مجموعههای سه تایی نمونهها و شاهدهای مثبت و منفی در این طول موج خوانده شد و با استفاده از رابطه ذیل درصد مهار لینولئیک ‌اسید محاسبه ‌گردید. %I={1- (As (t=0) - As (t=2h))/ (Ac (t=0) - Ac (t=2h)) } 100 جذب نمونه‌ها در لحظه صفر : As (t=0) جذب نمونه‌ها پس از 2 ساعت: As (t=2h) جذب شاهد منفی در لحظه صفر:Ac (t=0) جذب شاهد منفی پس از 2 ساعت:Ac (t=2h) درصد مهار :%I 2-6- فعالیت ضدمیکروبی2-6-1- روش انتشار در آگار (دیسک دیفیوژن)تعیین فعالیتهای ضدمیکروبی عصارههای گیاهی با روش انتشار در آگار )1997، NCCLS) انجام شد. عصاره خشک گیاه در DMSO با غلظت نهایی 30 میلی گرم بر میلی لیتر حل شده و با فیلتر میلی‌پور 45/0 میکرومتراستریل شد. سپس 100 میکرولیتر از سوسپانسیون حاوی ml/CFU 108 از باکتری ها، CFU/ml 106 از مخمر و spore/ml104 بر روی محیط‌های کشت نوترینت آگار، سابرو دکستروز و پوتیتو دکستروز آگار اسپری شد. دیسک (با قطر6 میلیمتر) با 10 میکرولیتر از محلولهایی از عصاره‌ها آغشته شده (g/discµ300) و DMSO (به عنوان کنترل منفی) در آگار تلقیح شده قرار داده شد. صفحات آغشته شده به مدت 24 ساعت در 37 درجه سانتیگراد برای سویه‌های باکتریایی و در دمای 30 درجه سانتیگراد به مدت 48 ساعت و 72 ساعت برای سویههای مخمر و کپک به صورت جدا در انکوباتور بودند. بر روی هر دیسک 10 میکروگرم از جنتامیسین و 5 میکروگرم از ریفامپین برای باکتری‌ها و I.U.100 نیستاتین برای قارچ به عنوان گروه کنترل مثبت مورد استفاده قرار گرفت. قطرهاله مهار با استفاده از خط‌کش آنتی‌بیوگرام اندازه‌گیری شد و به عنوان معیاری برای فعالیت ضد میکروبی مورد استفاده قرار گرفت. در هر مورد دیسک‌گذاری دو بار تکرار شد. 2-6-2- تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی رشددر این روش حداقل غلظت مهارکنندگی رشد (MIC) برای میکروارگانیسمهای حساس به عصارههای گیاهی با روش رقت‌سازی در محیط کشت مایع محاسبه گردید. برای این منظور صفحههای 96 خانهای استریل تهیه شد. به هر یک از خانهها 95 میکرولیتر محیط کشت مایع BHI، 5 میکرولیتر سوسپانسیون باکتریایی با رقت 5/0 مک فارلند و 100 میکرولیتر از غلظتهای مختلف عصاره (500-8/7 میکرو گرم بر میلی لیتر) افزوده شد و سپس در انکوباتور با دمای 37 درجه سانتیگراد به مدت 24 ساعت گذاشته شد. رشد میکروبی با حضور کدورت در ته‌چاهک مشخص میشود. مقدار MIC کمترین غلظت عصاره مورد نیاز برای مهار رشد هر میکروارگانیسم تعریف می‌شود. 2-7- آزمون سمیت سلولی تخم‌های آرتمیا سالینا (Ar--ia salina)، برای باز شدن در آب شور مصنوعی دریا در آکواریوم تحت نور و هوادهی مداوم و دمای 30 درجه سانتی‌گراد بن ماری، برای 48 ساعت قرار داده شدند. آب شورمصنوعی از انحلال نمک‌های زیر در 2 لیتر آب مقطر حاصل شد. g) 22) H2O6MgCl2.، (g 8 ) Na2SO4، g)6/2) H2O2CaCl2.، g)4/1)KCl، (g46)NaCl pH آب شور برابر 9 تنظیم شد که در صورت کم بودن pH از سدیم کربنات برای بالا بردن آن استفاده می‌شود. لاروهای با استفاده از ویژگی فوتوتروپی از پوسته‌ها و تخمهای تفریخ نشده جدا شدند. مقدار 05/0 گرم از عصاره در 8/0 میلی‌لیتر DMSO حل شده و با آب شور به حجم 25 رسید. برای اطمینان از خنثی بودن اثر حلال بر روی لاروها، شاهد DMSO هم مورد آزمایش قرار گرفت. به هر لوله آزمایش 10 لارو آرتمیا اضافه شد (برای جدا کردن‌لاروها از پیپت پاستور استفاده شد) و رقتهایی از محلول‌های استوک ‌نمونههای گیاهی (10، 300، 500، 700، 1000 میکروگرم بر میلی لیتر) در لولههای آزمایش تهیه نموده و حجم آنها با آب دریا به 5 میلی لیتر رسید. در لولههای آزمایش کنترل منفی آب دریا و حلال DMSO به تنهایی اضافه شد. و لوله‌های آزمایش در بن‌ماری با دمای 30 درجه سانتی‌گراد قرار گرفت بعد از 24 ساعت تعداد لاروهای مرده در لوله آزمایش بررسی شد. از روی شمارش لاروهای مرده درصد مرگ‌ومیر و نمودار غلظت-درصدکشندگی حاصل می‌شود و LC50 (غلظتی که درصد کشندگی 50 را دارد) قابل محاسبه است. فصل سوم نتایج، بحث و نتیجهگیری مقدمه پس از آماده‌سازی گیاه جمع آوری شده از مناطق اطراف بروجن، با دستگاه SDE ترکیبات فرار آن و با سوکسله عصاره غیرفرار استخراج شد که نتایج مربوط در جدول‌های 3-1 و 3-4 گزارش شده است. سپس تجزیه و تحلیل ترکیبات فرار استخراجی با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف نگار جرمی، محاسبه زمان بازداری کواتس در طیف GC-MS و مقایسه طیف‌های جرمی نمونه با طیف‌های جرمی استاندارد صورت گرفت و ترکیب‌های فرار مشخص گردید. در ادامه کار، اثرات ضد اکسیدانی، ضدمیکروبی، محتوای تام فنلی و سمیت سلولی با استفاده روش‌های مشروح در فصل دوم ارزیابی شد و نتایج در این فصل گزارش شده است. 3-1- ترکیبات ‌فرار گیاهی3-1-1- استخراج ترکیبات ‌فرار گیاهیدر این پژوهش استخراج اسانس از گیاهان مذکور با دستگاه SDE در حضور حلال آلی انجام گرفت . نتایج و بازده اسانس گیری در جدول ذیل نشان داده شده است. جدول 3-1: مقایسه بازده استخراج ترکیبات فرار گیاه اندام‌ گیاهی مورد استفاده میزان گیاه (گرم) میزان ترکیبات فرار (گرم) بازده (w/w%) شوکران باغی ساقه و برگ 200 1132/0 05685/0 میوه 200 0153/0 00765/0 روغن عصاره دانه 50 6575/1 315/3 خار عروس ساقه 200 0431/0 02155/0 3-1-2- شناسایی ترکیبات فرار گیاه ترکیبات فرار گیاهان برداشتی با روش SDE استخراج شد و با دستگاه کروماتوگرافی گازی جفت شده با طیف‌نگار جرمی مورد شناسایی قرار گرفت. نتایج حاصل در جدول 3-2 ذکر شده است. جدول3-2: ترکیب درصد اجزای فرار در شوکران باغی درصد اجزای فرار در شوکران باغی روغن عصاره دانه میوه ساقه و برگ اندیس کواتس مرجع اندیس کواتس محاسباتی ترکیبات فرار ردیف 52/2 801 806 n-Hexanal 1 52/1 855 857 2-Hexenal 2 85/0 902 908 n-Heptanal 3 62/0 939 940 α-Pinene 4 66/0 965 983 Octen-5-yne, 2-methyl-,(3E)- 5 28/5 26/14 990 1000 β-Myrcene 6 92/16 - 1009 Coniine 7 58/0 37/2 998 1010 Octanal 8 75/0 1026 1032 o-Cymene 9 96/0 23/2 1029 1036 Limonene 10 54/2 - 1040 Piperidine, 1,2-dimethyl- 11 08/1 55/2 1037 1044 β -Z-Ocimene 12 36/5 15/8 1050 1056 β-E-Ocimene 13 87/1 32/0 1100 1105 Undecane 14 82/1 83/4 1100 1114 n-Nonanal 15 66/3 1200 1205 n-Dodecane 16 99/2 - 1238 Naphthalene, decahydro-1,5-dimethyl- 17 18/3 92/1 1300 1307 Tridecane 18 05/2 64/2 1376 1386 α-Copaene 19 61/4 25/8 1388 1397 β-Bourbonene 20 13/2 1400 1408 n-Tet--ecane 21 37/0 1408 1419 Dodecanal 22 89/1 63/2 1412 1425 Funebrene 23 00/4 47/6 1419 1432 Caryophyllene 24 55/0 94/0 1433 1440 β-gurjunene 25 73/0 1454 1465 Humulene 26 07/1 22/1 1475 1478 Aco--iene 27 98/11 25/13 1485 1496 GERMACRENE-D 28 34/15 96/1 1500 1505 Pentadecane 29 49/0 - 1520 Farnesene 30 49/0 1523 1537 δ-Cadinene 31 14/2 1589 1588 1-Hexadecene 32 32/1 74/5 1583 1598 Caryophyllene oxide 33 34/2 1594 1608 salvial-4(14)-en-1-one )Mint ketone( 34 59/4 1600 1609 n-Hexadecane 35 06/3 1608 1627 Atlantol 36 78/2 - 1679 6(E),8(E)-Heptadecadiene 37 90/1 69/9 - 1690 cis-8-Heptadecene 38 04/2 1688 1703 Eudesma-4(15),7-dien-1 β-ol 39 41/2 12/9 32/1 1700 1705 Heptadecane 40 63/0 1900 1905 n-Nonadecane 41 44/1 1921 1933 Hexadecanoic acid, methyl ester 42 43/9 1960 1982 Hexadecanoic acid 43 17/4 2085 2099 Methyl linoleate 44 04/15 - 2106 Methyl petroselinate 45 94/23 2133 2160 Linoleic acid 46 21/6 - 2484 Tritetracontane 47 14/1 - 2531 Docosanoic acid, methyl ester 48 3/94 49/96 51/92 مجموع‌درصد ترکیبات فرار جدول3-3: ترکیب درصد اجزای فرار در خار عروس ردیف ترکیبات فرار اندیس کواتس محاسباتی اندیس کواتس مرجع درصد اجزای فرار در خار عروس 1 n-Hexanal 806 801 25/1 2 2-Hexenal, (E)- 860 855 62/4 3 3-Hexen-1-ol, (Z)- 865 859 25/3 4 2-Hexen-1-ol, (E)- 879 862 08/6 5 Benzaldehyde 971 960 67/0 6 Furan, 2-pentyl- 1000 984 55/0 7 2,4-Heptadienal, (E,E)- 1021 1007 01/1 8 1,8-Cineole 1040 1031 79/0 9 Benzene acetaldehyde 1055 1042 90/0 10 n-Nonanal 1113 1100 48/1 11 n-Decanal 1215 1201 72/0 12 Verbenone 1224 1205 00/2 13 Dihydroedulan II (cis) 1305 - 40/1 14 α-Copaene 1387 1376 97/1 15 β-Bourbonene 1397 1388 90/4 16 β-Elemene 1403 1390 90/0 17 Aristolene 1431 - 13/3 18 β-Gurjunene 1449 1433 37/23 19 Germacrene-D 1495 1485 77/6 20 β-Ionone 1498 1488 91/0 21 Bicyclogermacrene 1510 1500 44/2 22 δ-Cadinene 1536 1523 23/2 23 Maaliol 1581 1567 64/0 24 Spathulenol 1596 1578 70/5 25 Salvia-4(14)-en-1-one 1608 1594 11/1 26 α- Cadinol 1671 1654 98/1 27 Eudesma-4(15),7-dien-1β-ol 1704 1688 69/2 28 Farnesol, (2Z,6E)- 1735 1723 98/0 29 Aristolone 1778 1763 22/1 30 Benzyl benzoate 1782 1760 44/2 31 Perhydrofarnesyl acetone 1854 - 64/1 32 Hexadecanoic acid 1989 1960 05/2 33 n-Tricosane 2303 2300 32/1 مجموع ‌درصد ترکیبات فرار 11/93 3-2- استخراج عصاره متانولی از گیاه از میوه گیاه شوکران و اندام هوایی هر دو گیاه با حلال متانول و روش سوکسله عصاره‌گیری شد. بازده عصاره‌گیری در جدول3-3 آورده شده است. جدول3-4: مقایسه بازده عصاره‌گیری گیاه اندام گیاهی مورد استفاده میزان گیاه (گرم) میزان عصاره (گرم) بازده (وزنی/وزنی %) شوکران باغی ساقه وبرگ 40 08/6 2/15 میوه 50 11/7 22/14 خار عروس ساقه و برگ 20 5/3 55/19 3-3- آزمون‌های سنجش فعالیت ضد اکسیدانی3-3-1- آزمون DPPHاستاندارد BHT جذب محلول‌های BHT تهیه شده طبق دستورالعمل با دستگاه اسپکتروفتومتر خوانده شد. درصدهای مهار هر غلظت و نتایج حاصل در جدول 3-4 ارائه شده است و نمودار درصدمهار-غلظت با استفاده از این داده‌ها رسم گردید. غلظت نظیر درصد مهار 50 برحسبg/ml µ بیانگر IC50 می‌باشد. جدول3-5: درصدهای مهارDPPH برای هر غلظت از نمونه استاندارد BHT غلظت محلول(mg/ml) درصد مهار BHT مرتبه اول مرتبه دوم مرتبه سوم 1 16/96 36/94 26/95 8/0 67/95 22/94 72/93 5/0 62/95 72/93 90/92 25/0 75/93 38/93 55/92 08/0 88/87 00/87 90/85 1/0 44/85 59/82 74/79 05/0 90/72 38/73 94/71 005/0 72/14 56/18 49/13 0005/0 34/1 24/2 79/2 00005/0 32/1 26/1 44/2 نمودار 3-1: نمودار درصد مهار- منفی‌لگاریتم غلظت برای استاندارد BHT جدول 3-6: نتایج آزمون DPPHبرای نمونه استاندارد BHT نمونه استاندارد BHT IC50 (µg/ml) میانگین 23/22 28/20 91/22 4/1±81/21 عصاره‌های گیاهی جذب محلول‌های تهیه شده از هریک از عصاره‌ها همانندBHT با دستگاه اسپکتروفتومتر خوانده شد. درصدهای مهار هر غلظت در جدول‌ 3-7 ارائه شده است و نمودار درصدمهار- غلظت با استفاده از این داده‌ها رسم گردید. جدول 3-7 : درصدهای مهار DPPH برای هر غلظت از عصاره اندام هوایی خار عروس غلظت محلول (میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) درصد مهار اندام هوایی خار عروس مرتبه اول مرتبه دوم مرتبه سوم 1 54/95 58/94 14/96 8/0 33/94 80/93 97/94 5/0 53/75 63/75 72/84 25/0 75/43 51/37 62/47 1/0 30/24 18/17 28/30 05/0 36/14 54/7 21/13 005/0 10/7 07/3- 95/4 0005/0 50/1 19/3- 96/4 نمودار 3-2: نمودار درصد مهار در برابر منفی ‌لگاریتم غلظت عصاره اندام هوایی خار عروس جدول 3-8 : نتایج آزمون DPPH برای اندام هوایی خار عروس عصاره اندام هوایی خار عروس IC50 (µg/ml) میانگین 02/263 22/316 83/281 97/26±02/287 جدول 3-9: درصدهای مهار DPPH برای هر غلظت از عصاره ساقه و برگ شوکران باغی غلظت محلول (میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) درصد مهار ساقه و برگ شوکران باغی مرتبه اول مرتبه دوم مرتبه سوم 2 78/97 90/96 43/97 6/1 80/95 24/95 29/95 1 39/76 90/72 52/75 5/0 27/47 28/44 45/44 2/0 11/24 96/21 51/21 1/0 49/13 05/11 07/6 01/0 94/4 92/1 39/0 001/0 50/2 56/0 40/3- نمودار3-3 : نمودار درصد مهار- منفی ‌لگاریتم غلظت برای عصاره ساقه و برگ شوکران باغی جدول 3-10 : نتایج آزمون DPPHبرای عصاره ساقه و برگ شوکران باغی عصاره ساقه و برگ شوکران باغی IC50 (µg/ml) میانگین 03/537 55/602 36/562 04/33±3/567 جدول 3-11: درصدهای مهار DPPH برای هر غلظت از عصاره میوه شوکران باغی غلظت محلول (میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) درصد مهار میوه شوکران باغی مرتبه اول مرتبه دوم مرتبه سوم 1 08/95 41/94 86/95 8/0 37/94 26/94 22/95 5/0 67/93 79/92 52/94 25/0 94/92 49/92 13/94 1/0 58/83 27/83 87/69 05/0 36/43 63/28 03/28 005/0 99/9 55/3 19/10 0005/0 40/1 27/0 58/6 نمودار 3-4: نمودار درصد مهار در برابر منفی ‌لگاریتم غلظت برای عصاره میوه شوکران باغی جدول3-12: نتایج آزمون DPPHبرای عصاره میوه شوکران باغی عصاره میوه شوکران باغی IC50 (µg/ml) میانگین 25/60 44/72 43/79 00/0±7/70 غلظت محلول (میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) درصد مهار میوه فاقد چربی شوکران مرتبه اول مرتبه دوم مرتبه سوم 1 63/95 67/94 11/95 8/0 05/95 18/94 11/94 5/0 76/94 88/93 80/93 25/0 29/94 40/93 50/92 1/0 56/92 31/92 02/92 05/0 36/47 92/48 81/59 005/0 55/5 09/6 10/6 0005/0 19/0- 42/0 13/0- جدول 3-13 : درصدهای مهار DPPH برای هر غلظت از عصاره میوه فاقد چربی شوکران باغی نمودار 3-5: نمودار درصد مهار در برابر منفی ‌لگاریتم غلظت برای عصاره میوه فاقد چربی شوکران باغی جدول 3-14: نتایج آزمونDPPH برای عصاره میوه فاقد چربی شوکران باغی عصاره میوه فاقد چربی شوکران IC50 (µg/ml) میانگین 7/53 11/50 48/35 00/0±43/46 نتایج کلی آزمون : DPPH جدول 3-15: نتایج آزمون DPPH عصاره گیاه خار عروس و عصارههای شوکران باغی IC50 (µg/ml) BHT اندام هوایی خارعروس ساقه و برگ شوکران میوه شوکران میوه فاقد چربی شوکران 4/1±81/21 97/26±02/287 04/33±3/567 00/0±7/70 00/0±43/46 نمودار 3-6: مقایسه نتایج آزمون DPPH برای عصاره‌ های متانولی گیاه شوکران باغی و خار عروس مطابق نتایج حاصل از جدول‌ها و نمودارها، IC50 برحسب میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر برای‌ عصاره‌های ساقه و برگ خار عروس و ساقه و برگ و میوه شوکران باغی به ترتیب 02/287 ، 2/567 ، 7/70 و 43/46 می‌باشد که در مقایسه باBHT (µg/ml81/21IC50= ) عصاره های ساقه و برگ خار عروس و شوکران باغی فعالیت ضد اکسیدانی ضعیفی دارند؛ در مقایسه عصاره‌های میوه و میوه فاقد چربی شوکران باغی با BHT ، این عصارها فعالیت ضد اکسیدانی خیلی بیشتری دارند. 3-3-2- بررسی کل ترکیب‌های فنلی به روش Folin-Ciocalteuپس از خواندن جذب محلولهای گالیک اسید با غلظتهای مختلف (جدول 3-15) نمودار خطی جذب بر حسب غلظت مربوط به استاندارد گالیک اسید (نمودار 3-7) رسم شد و معادله خط نیز بدست آمد. برای تعیین میزان کل ترکیبهای فنلی موجود در عصارههای گیاهی، این آزمون سه بار بر روی هر نمونه تکرار شد و با نمونه استاندارد گالیک اسید مقایسه شد که نتایج در جدول 3-16 آورده شده است. جدول 3-16: جذب مربوط به غلظت‌های متفاوت گالیک‌اسید 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 گالیک‌اسید (gµ) 054/1 0193/1 965/0 7987/0 7374/0 5782/0 5041/0 3576/0 1817/0 جذب نمودار 3-7 : نمودار جذب در برابر غلظت استاندارد گالیک اسید با استفاده از داده‌های جدول (3-15) نمودار جذب در برابر غلظت استاندارد گالیک اسید رسم شد و معادله خط بدست آمد. از این معادله خط برای تخمین محتوای فنلی عصاره‌های گیاهی برحسب میکروگرم معادل گالیک اسید در میلی‌گرم عصاره استفاده می‌شود. جدول 3-17 : محتوای فنلی عصاره‌های گیاهی عصاره گیاهی محتوای فنلی موجود در عصاره گیاهی معادل با گالیک اسید ((µg/mg میانگین شوکران باغی ساقه وبرگ 05/14 58/14 44/14 27/0±35/14 میوه 33/96 02/115 11/88 79/13±82/99 میوه فاقد چربی 66/140 19/126 66/126 22/8±17/131 خار عروس 52/26 02/15 58/16 23/6±37/19 نمودار 3-8: مقایسه معادل گالیک‌اسید ترکیبات فنلی در عصاره‌های گیاهی شوکران باغی و خار عروس همان‌طور که از نتایج در جدول (3-16) مشاهده می‌شود، عصاره‌های اندام‌های مختلف گیاه در رویشگاه‌های متفاوت، محتوای فنلی بالایی ندارند. بررسی ترکیبات فنلی در عصاره متانولی اندام هوایی و ریشه این گیاه در گزارشی از ترکیه بیانگر محتوای فنلی (g/mlµ ) 78/3±3/67 و 1±/33 می‌باشد که مؤید نتایج در این آزمایش است [39]. 3-3-3- آزمون بتاکاروتن-لینولئیک‌اسیداین آزمایش مطابق دستورالعمل (2-5-3) انجام شد و نتایج حاصل در جدول ذیل آورده شده است. جدول 3-18: درصد مهار لینولئیک اسید عصاره های گیاهی عصاره گیاهی درصد مهار شوکران باغی ساقه و برگ 49/1±94/68 میوه 37/4±17/69 میوه فاقد چربی 26/2±77/64 خار عروس ساقه و برگ 45/3±61/52 شاهد مثبت (BHT) 25/3±75/77 شاهد منفی (DMSO) 33/2±00/22 نمودار3-9: مقایسه درصدهای مهار لینولئیک‌اسید عصاره‌های گیاهی شوکران باغی و خار عروس براساس این نتایج، عصاره‌های گیاه در آزمون بی‌رنگ شدن بتاکاروتن در حضور لینولئیک‌اسید، فعالیت ضد اکسیدانی خوبی دارند.و نیز محتوای فنلی و فعالیت‌های ضداکسیدانی در آزمون DPPH، نشانگر این است که قابلیت ضد اکسیدانی قابل‌توجهی در عصاره‌های متانولی میوه گیاه شوکران باغی وجود دارد. 3-4- بررسی فعالیت ضدمیکروبیدر روش دیسک دیفیوژن (انتشار در آگار) قطر هاله عدم رشد مطابق دستورالعمل (2-6) اندازه‌گیری شد. برای عصاره‌های گیاهی که قطر هاله عدم رشد بزرگتر از 10 میلی‌متر دارند؛ MIC نیز محاسبه می‌گردد. و نتایج در جدول(3-18) گزارش شده است. جدول3-19 : نتایج مربوط به تعیین فعالیت ضدمیکروبی عصاره‌های گیاهی آنتی‌بیوتیک عصاره‌های گیاهی میکرو ارگانیسم نیستاتین جنتامایسین ریفامپین خار عروس شوکران باغی ساقه و برگ میوه فاقد چربی ساقه و برگ میوه MIC DD MIC DD MIC DD MIC DD MIC DD MIC DD MICb DDa باکتری‌های گرم مثبت NA NAc 500 21 62/15 13 - - - - - - - - B. subtilis NA NA 500 35 250 40 - - 1000< 11 - - - - S. epidermidis NA NA 500 21 250 10 - - > 1000 14 - - > 1000 12 S. aureus باکتری‌های گرم منفی NA NA 500 20 500 11 - - - - - - - - E. coli NA NA 250 22 250 7 - - - - - - - - k. pneumonia NA NA 500 18 250 8 - - - - - - - - S. dysenteriae NA NA 500 23 - 10 - - - - - - - - P. vulgaris NA NA 500 21 - - - - 1000< 12 - - - - S. paratyphi- A serotype قارچ‌ها 125 33 NA NA NA NA - - - - - - - - C. albicans 25/31 27 NA NA NA NA - - - - - - - - A. niger NTd NT 500 23 NA NA - - - - - - - - A. brasilienis a: قطر هاله عدم رشد برحسب میلی‌متر b: حداقل غلظت مهارکنندگی برحسب میکرو گرم بر میلی‌لیتر c: غیرقابل اجرا d: آزمایش نشده - : فاقد فعالیت میکروبی از بین 11 سویه میکروبی مورد آزمایش، 3 سویه به نمونه‌ها حساسیت نشان دادند. بیشترین هاله ممانعت از رشد، در حد 14 میلی متر برای میکروبStaphylococcus aureus و 12 میلی متر برای میکروب Salmonella paratyphi-A serotype و 11 میلی متر برای میکروب Staphylococcus epidermidis در عصاره میوه فاقد چربی شوکران باغی و در حد 12 میلی متر برای میکروب Staphylococcus aureus در عصاره میوه شوکران باغی مشاهده شد. هیچ کدام از عصاره ‌های گیاهی نتوانستند مانع رشد میکروب های دیگر شوند و MIC برای همه نمونه‌های گیاهی در مهار باکتری‌ها، بالاتر از 1000 میکروگرم بر میلی‌لیتر گزارش شد. به طور کلی عصاره‌های گیاه .Morina persica L فعالیت ضدمیکروبی ویژه‌ای ندارند. 3-5- سمیت سلولینتایج آزمون کشندگی لارو میگوی آب شور برای عصاره‌های Morina persica L. و Physospermum cornubiense (L.) DC. در گستره غلظتی مورد آزمایش فعالیت سمیت سلولی ضعیفی را نشان می‌دهد. تاکنون از سنجش فعالیت ضدسرطانی و سمیت سلولی گونه هایی از این جنس گزارش نشده است. نتیجه‌گیریدر این پژوهش، ترکیبهای فرار استخراجی از گیاه Morina persica L. و Physospermum cornubiense (L.) DC. شناسایی شد. در این ارزیابی ترکیبهای Pentadecane (34/15%)، β-Myrcene (26/14%) و Germacrene-D (25/13%) برای ساقه و برگ، Germacrene-D (98/11%)، cis-8-Heptadecene (69/9%) و Heptadecane (12/9%) برای میوه و Linoleic acid (94/23%)، Coniine (92/16%) و Methyl petroselinat (04/15%) برای روغن عصاره دانه گیاهPhysospermum cornubiense (L.) DC. و همچنین β-Gurjurene (37/23%) برای گیاه Morina persica L. به عنوان اجزاء اصلی اسانس محاسبه شد. فعالیت ضد اکسیدانی، ضدمیکروبی، سمیت‌سلولی و محتوای فنلی عصاره متانولی از ساقه و برگ گیاه Morina persica L. ارزیابی شد که داده‌های حاصل، فعالیت قابل‌توجهی را نشان نمی‌دهند. فعالیت ضد اکسیدانی، ضدمیکروبی، سمیت‌سلولی و محتوای فنلی عصاره متانولی از میوه و ساقه و برگ گیاه و Physospermum cornubiense (L.) DC. ارزیابی شد که داده‌های حاصل، فعالیت ضد اکسیدانی و ضد میکربی قابل‌توجهی را در میوه این گیاه نشان می دهد. پیشنهادها1- بررسی فعالیت‌های بیولوژیک و فیتوشیمیایی اندام‌های دیگر گیاه (گل، برگ و ریشه) 2- عصاره گیری از گیاه با روش هایی دیگر نظیر خیساندن و ارزیابی فعالیت ‌های بیولوژیک عصاره گیاه 3- عصاره‌گیری از گیاه با حلال‌هایی دیگر مثل اتیل‌استات و بررسی فیتوشیمیایی عصاره آن 4- بررسی فعالیت های بیولوژیک ترکیبات ‌فرار استخراجی از گیاه 5- سنجش فعالیت ضد اکسیدانی گیاه با روش‌های دیگر مثلFRAP و TBA منابع و مآخذ1- هرمز دیار کیانمهر، شناخت گیاهان دارویی، چاپ اول، نشر آییژ، تهران 1387. 2- محسن‌ بهپور، مریم خیاط کاشانی، اسانس‌های طبیعی. 3- کتاب سال گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، چاپ اول، 1375، صفحه2. 4- کامکار جایمند، محمد باقر رضایی، اسانس، دستگاههای تقطیر، روش های آزمون وشاخص های بازداری درتجزیه اسانس، انجمن گیاهان دارویی ایران، تهران، 1385. 5- رابرت هی، پیتر واترمن، گیاهان اسانس‌دار، ترجمه کامبیز بقالیان و حسنعلی نقدی‌بادی، نشر اندرز، تهران، چاپ اول، 1379، صفحه 9 و 153. 6- استفان استفانفورت، شیمی فرآورده‌های طبیعی در یک نگاه، ترجمه افشین فصیحی و شیرین فصیحی، نشر راه کمال-سبزآرنگ، تهران، چاپ اول، 1389، صفحه 1. 7- S. D. Sarker, Z. Latif, A. I. Gray, Natural Products Isolation, Humana Press Inc.,Totowa, New Jersey, 2th Ed, 2006, P. 2. 8- Z.Yibralign, Thesis :PHYTOCHEMICAL INVESTIGATION ON THE STEM BARK OF CROTON MACROSTACHYUS (BISANA), Addis Ababa University, 2007. 9- ویلیام چارلز اوانس، فارماکوگنوزی، ترجمه سلیمان افشاری‌پور، جلد دوم، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، چاپ چهاردهم،1386، صفحه 286 و 288. 10- امیدبیگی، رضا، تولید و فراوری گیاهان دارویی، مشهد: شرکت به نشز،جلد اول، 1384، صفحه 70-61. 11- A. Crozier, M. N. Clifford, H. Ashihara, Plant Secodary Metabolites, Blackwell Publishing, 2006, 1-9. 12- B. Buchanan, W. Gruissem, R. Jones, Eds., Biochemistry & Molecular Biology of Plants, American Society of Plant Physiology Press, Rockville, 2000, P. 1308. 13- J. Buckingham, Dictionary of Natural Products, CRC Press, USA, 1993, P. 49. 14- J. R. Hanson, Natural Products: The Secondary Metabolites, Royal Society of Chemistry, Cambridge,UK, 2003, V. 17, P. 3. 15- سهیلا صداقت، شیمی اسانس، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، چاپ اول، 1387، صفحه 7 . 16- K. H. C. Baser, G. Buchbauer, Handbook of essential oils, CRC Press, USA, 2000, P. 85. 17- R. G. Berger, Flavours and Fragrances, Springer, Berlin, Germany, 2006, PP. 43-86. 18- سید هادی صمصام شریعت، عصاره گیری و استخراج مواد مؤثره گیاهان دارویی و روش‌های شناسایی و ارزشیابی آن‌ها، انتشارات مانی، اصفهان، چاپ اول، 1371. 19- S. S. Handa, S. P. S. Khanuja, G. Longo, D. D. Rakesh, Extraction Technologies for Medicinal and Aromatic Plants, ICS-UNIDO, Italy, 2008. 20- مهدی میرزا، فاطمه سفیدکن، لطیفه احمدی، اسانسهای طبیعی (استخراج، شناسایی کمی ‌وکیفی، کاربرد)، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، 1375، صفحه13. 21- A. Chaintreau, Simultaneous distillation–extraction: from birth to maturity-review, Flavour Fragr. J., 2001; 16: 136–148. 22- E. Ormeno, A. Goldstein, U. Niinemets, Extracting and trapping biogenic volatile organic compounds stored in plant species, Trends in Analytical Chemistry, 2011, Vol. 30, No. 7, P. 981. 23- امیر سیاهپوش، فرشته گل فخرآبادی، فاطمه جورکش، تعیین و مقایسه ظرفیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌های آبی و متانولی میوه خرما واریته دیری آبادان .Phoenix dactylifera L.، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، دوره 35، شماره 2، تابستان 1390، صفحات 81 تا 86. 24- بی‌بی‌فا‌طمه حقیرالسادات، فرانسوز برنارد، سید مهدی کلانتر، محمد حسن شیخها، فریبا حکم‌اللهی، مصطفی عظیم‌زاده، مریم حوری، بررسی ترکیبات مؤثر و خواص آنتی‌اکسیدانی اسانس گیاه دارویی زیره‌ی سیاه استان یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، دوره 18، شماره 4، 1389، صفحه291-284. 25- F. Shahidi, C. T. Ho, Antioxidant Measurement and Applications, American Chemical Society (ACS), Washington DC, 2007. 26- ابوالفضل کامکار، نبی شریعتی‌فر، امیرحسین جمشیدی، مریم محمدیان، بررسی عملکرد آنتی‌اکسیدانی عصاره های آبی، متانولی و اتانولی زیره سبز و بلغست در شرایط آزمایشگاهی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد، دوره‌ی 16؛ شماره‌ی 2؛ 1389. 27- D. HUANG, B. OU AND R. L. PRIOR, The Chemistry behind Antioxidant Capacity Assays, J. Agric. Food Chem. 2005, 53, 1841-1856. 28- V. L. Singleton, A. Joseph & J. R. Rossi, Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents, Am. J. Enol. Vitic., 1965, 16, 144-158. 29- R. L. PRIOR, X. WU, AND K. SCHAICH, Standardized Methods for the Determination of Antioxidant Capacity and Phenolics in Foods and Dietary Supplements, J. Agric. Food Chem., 2005, 53, 4290-4302. 30- D. Chandrasekar, K. Madhusudhana, S. Ramakrishna, P. V. Diwan, Determination of DPPH free --ical scavenging activity by reversed-phase HPLC: A sensitive screening method for polyherbal formulations, J. Pharmaceut. Biomed. Anal., 2006, 40, 460–464. 31- A. Prakash, F. Rigelhof, Miller E., 2001 Medallion Laboratories Analytical Progress: Antioxidant Activity, 19 (2): 1-6. www.MedallionLabs.com 32- داگلاس اِی اسکوگ، اف.جیمز هالر، تیموتی اِی. نیمن، اصول تجزیه دستگاهی، ترجمه عبدالرضا سلاجقه، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، جلد اول و دوم. 33- D. C. Harris, Quantitative Chemical Analysis, Craig Bleyer, USA, SEVENTH EDITION, 2007, P. 535. 34- فریبا شریفی‌فر، محمدحسن مصحفی، غلامرضا دهقان، عالیه عامری، فهیمه علیشاهی، بررسی سمیت سلولی اسانس و عصاره‌های مختلف گیاهان ادویه‌ای دارچین و زنجبیل با آزمون سمیت لارو میگوی آب شور، فصلنامه گیاهان دارویی، سال هشتم، دوره دوم، 1388. 35- پریسا صدیق‌آرا، طاهره علی‌اصفهانی، مهدیه جعفری، آتوسا ضیایی،، طاهره فرخنده، ارزیابی میزان سمیت سه گیاه تاج خروس، بندواش و بابا آدم با استفاده از آزمون آرتمیا سالینا، فصلنامه دانش و تندرستی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شاهرود، دوره 5، شماره 2 و 3، 1389. 36- B. N. Meyer, N. A. Ferrigni, J. E. Putnam, L. B. Jacobsen, D. E. Nichols and J. L. McLaughlin, Brine Shrimp: A Convenient General Bioassay for Active Plant Constituents, Planta Medica,1982, Vol. 45, pp. 31-34. 37- جمشید فقری، میکروبیولوژی تجربی: اصول بنیادی و کاربردها، صهبای دانش با همکاری دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، چاپ اول، 1388. 38- کارولین کارلستروم و احمد ای. یوسف، راهنمای آزمایشگاهی میکروبیولوژی مواد غذایی، ترجمه‌ی‌محمد مهدی الهی‌لاهیجانی و دیگران، ندای سبز شمال، لاهیجان، چاپ اول، 1389. 39- Mirdeilami SZ, Barani H, Mazandarani M, Heshmati GA. 2011. Ethnopharmacological survey of medicinal plants in Maraveh Tappe region, north of Iran. Iran J Plant Physiol, 2: 327-338. 40- قهرمان، ا. 1372. کورموفیتهای ایران (سیستماتیک گیاهی)، جلد دوم. مرکز نشر دانشگاهی، تهران. 842 صفحه. 41- بتولی، ح.، 1380. بررسی گیاهان دارویی و صنعتی منطقه کاشان. چکیده مقالات همایش ملی گیاهان دارویی ایران، تهران، 26-24 بهمن: 90-87. 42- بتولی، ح.، 1382. بررسی تنوع زیستی و غنای گونه‌ای عناصر گیاهی ذخیره‌گاه قزاآن قمصر. پژوهش و سازندگی، 16(4): 103-85. 43- مظفریان، و.، 1375. فرهنگ نامهای گیاهان ایران، انتشارات فرهنگ معاصر، تهران، 750 صفحه. 44- مظفریان، و.، 1386. فلور ایران، شماره 54: چتریان (Umbelliferae)، انتشارات موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، صفحه 374-368. 45- راشد، محمد حسن و اکبرزاده، مهری دخت. 1370. شناخت تیرههای گیاهان گلدار، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ سوم. 178 صفحه. 46- زرگری، علی. 1374. گیاهان داروئی، انتشارات دانشگاه تهران. 942 صفحه. 47- Rechinger K.H., 1987. Umbelliferae. In: Rechinger KH. (Ed), Flora Iranica, No.162. Graz, Akademische Druck-und Verlagsanstalt, pp 379-385. 48- Helmut, G. 1976. Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen . 49- Kesseler R., Harley M. (2005). Pollen, The Hidden Sexuality of Flowers, Papadakis. ISBN 9781901092448. 50- R. P. Adams, Identification Of Essential Oil Components By Gas Chromatography-Mass Spectrometry, Allured Publishing Corporation, USA, 4th Ed., 2007. Abstract The history of use of herbs is as old as human life on the earth and this history encourages people to study and explore more about the rich plant supply of the world. This research was conducted for analysis of the volatile constituents and evaluation of total phenolic compounds content, antioxidant, antimicrobial and cytotoxicity activity of methanol extracts of Morina persica L. and Physospermum cornubiense (L.) DC. collected from from Gerdebisheh - Borujen area. Volatile compounds of the plant have been extracted and identified by simultaneous distillation-extraction by GC-FID and GC-MS sys--s, respectively. Linoleic acid and β-Gurjurene were the major components of essential oil of these plants. Test methods “inhibition of 2,2-diphenyl-1-picryl hydrazyl (DPPH) --ical” and “bleaching of β-carotene-Linoleic acid” were used for evaluation of antioxidant properties. Total phenolic compounds contents of the extracts were measured by Folin-Ciocalteu reagent. Cytotoxic and antimicrobial potentials of the plant were also estimated by brine shrimp lethality and antibiotic disk diffusion and minimal inhibitory concentration susceptibility test methods, respectively. Comparison of s-- and fruit extracts IC50 values from Morina persica and Physospermum cornubiense (19.37±6.23, 14.35±0.27, 99.82±13.79 and 131.17± 8.22 µg/ml, respectively) with BHT (21.81±1.4 µg/ml) in DPPH method showed weak antioxidant activity for s-- of Morina persica and Physospermum cornubiense Comparison of fruit extracts from Physospermum cornubiense with BHT showed well antioxidant activity for fruit extracts from Physospermum. which were in accordance with total phenolic compounds contents of them (19.37±6.23, 14.35±0.27, 99.82±13.79 and 131.17±8.22 µg/mg, respectively). Oxidation inhibition percentages of mentioned extracts (52.61±3.45, 68.94±1.49, 69.17±4.37 and 64.77±2.26, respectively) in β-carotene/linoleic acid test were up than half of that of BHT (77.75±3.25). In brine shrimp lethality assay, the plant did not show appreciable cytotoxicity. The inhibition zone diameters and minimal inhibition concentrations of extracts against tested microorganisms were 11-14 mm and MIC >1000μg/ml, respectively, indicating relatively well antimicrobial activity. Keywords: SDE, antioxidant, antimicrobial, cytotoxicity, Umbelliferae

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۶/۰۷/۱۰
postec postec

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی